Shloka 3
अष्टपञ्चाशः सर्गः (Sarga 58)
Daśaratha Questions Sumantra; Messages from the Forest Threshold
अथ सूतो महाराजं कृताञ्जलिरुपस्थितः।राममेवानुशोचन्तं दुःखशोकसमन्वितम्।।2.58.2।।वृद्धं परमसन्तप्तं नवग्रहमिव द्विपम्।विनिश्वसन्तं ध्यायन्तमस्वस्थ मिव कुङञरम्।।2.58.3।।
atha sūto mahārājaṃ kṛtāñjalir upasthitaḥ | rāmam evānuśocantaṃ duḥkhaśokasamanvitam ||
vṛddhaṃ paramasantaptaṃ navagraham iva dvipam | viniśvasantaṃ dhyāyantam asvastham iva kuñjaram ||
അപ്പോൾ സൂതൻ കൈകൂപ്പി മഹാരാജാവിന്റെ സമീപം എത്തി. വൃദ്ധനായ രാജാവ് ദുഃഖ-ശോകങ്ങളിൽ മുഴുകി രാമനെക്കുറിച്ചുമാത്രം വിലപിച്ചു—പുതുതായി പിടിക്കപ്പെട്ട ആനപോലെ, അസ്വസ്ഥനായ കുഞ്ജരനെപ്പോലെ ആഴത്തിൽ നിശ്വാസം വിട്ടുകൊണ്ട് ധ്യാനത്തിൽ മുങ്ങിയിരുന്നു.
Then the charioteer with folded palms approached the king who, deeply afflicted with grief and pain, was brooding over Rama alone. Aged Dasaratha was heaving deep sighs like a newlycaptured, indisposed elephant.
FAQs
It highlights the human cost when dharma and royal decisions fracture family bonds—grief becomes a consequence of moral and political rupture.
Sumantra comes to Daśaratha, who is devastated and continually thinking of Rāma after the exile decision.
Daśaratha’s deep paternal attachment (though painful here), showing the epic’s realism about emotion within dharmic crises.