Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

चित्रकूटगमनम् तथा पर्णशालाप्रवेशः

Arrival at Chitrakuta and Establishing the Leaf-Hut

पश्य भल्लातकान् फुल्लान्नरै रनुपसेवितान्।फलपत्रैरवनता न्नूनं शक्ष्याम जीवितुम्।।।।

paśya bhallātakān phullān narair anupasevitān | phala-patrair avanatān nūnaṃ śakṣyāma jīvitum ||

നോക്കുക—ഈ ഭല്ലാതക വൃക്ഷങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി പുഷ്പിച്ചിട്ടും മനുഷ്യർ അധികം സമീപിക്കാത്തവയാണ്; ഫലവും ഇലയും നിറഞ്ഞ് താഴ്ന്നു കുനിഞ്ഞിരിക്കുന്നു—നിശ്ചയം ഇവിടെ നമുക്ക് ജീവിക്കാനാകും.

paśyasee
paśya:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (दृश् धातु)
FormLoṭ (Imperative), Madhyama (2nd), Ekavacana; parasmaipada
bhallātakānbhallātaka trees
bhallātakān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbhallātaka (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Bahuvacana
phullānin full bloom
phullān:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootphulla (कृदन्त/विशेषण; √phull/√phul धातु)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Bahuvacana; adjectival past participle sense ‘blown/opened’
naraiḥby people
naraiḥ:
Karaṇa/Hetu (Agent-instrument/करण-हेतु)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā, Bahuvacana
anupasevitānnot resorted to, not used
anupasevitān:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootanu-upa-sevita (कृदन्त; √sev धातु)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Bahuvacana; past passive participle (क्त) with prefixes anu+upa; neg/privative sense by context ‘not frequented/unused’
phala-patraiḥwith fruits and leaves
phala-patraiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootphala + patra (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsaka, Tṛtīyā, Bahuvacana; itaretara-dvandva ‘fruits and leaves’
avanatānbent low
avanatān:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootava-nata (कृदन्त; √nam धातु)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Bahuvacana; past participle (क्त) ‘bent down’
nūnamsurely
nūnam:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnūnam (अव्यय)
FormNiścaya-avyaya (particle of certainty/निश्चय)
śakṣyāmawe shall be able
śakṣyāma:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√śak (शक् धातु)
FormLuṭ/Periphrastic future sense (often treated as Lṛṭ future in usage); Uttama-puruṣa (1st person/उत्तम), Bahuvacana; parasmaipada
jīvitumto live
jīvitum:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Root√jīv (जीव् धातु)
FormTumun-anta (Infinitive/तुमुन्), avyaya-kṛdanta; purpose/complement of śak

Behold these bhallataka trees in full bloom though there are none to enjoy them. They are bent with fruits and leaves. Surely, we can live here. (This place is fit for our habitation).

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa

FAQs

Contentment and resilience in righteous hardship: Rāma accepts forest-exile without complaint and seeks a simple, sustainable place to live, modeling dharmic endurance.

During exile, Rāma surveys the forest landscape and points out signs of natural abundance, indicating the area is suitable for their habitation.

Śānti (calm steadiness) and santoṣa (contentment): Rāma reassures his companions by focusing on practical sufficiency rather than loss of royal comfort.