Shloka 22

सीताया वनगमननिश्चयः

Sita’s Resolve to Accompany Rama to the Forest

Devanagari script

अनन्यभावामनुरक्तचेतसंत्वया वियुक्तां मरणायनिश्चिताम्।नयस्व मां साधु कुरुष्व याचनाम्न ते मयाऽतो गुरुता भविष्यति।।।।

Transliteration

ananyabhāvām anuraktacetasaṃ

tvayā viyuktāṃ maraṇāya niścitām |

nayasva māṃ sādhu kuruṣva yācanāṃ

na te mayā 'to gurutā bhaviṣyati ||

Translation

ഞാൻ അനന്യഭാവത്തോടെ നിങ്ങളിൽ തന്നെ നിശ്ചലമായി നിൽക്കുന്നു; എന്റെ ഹൃദയം നിങ്ങളോടു ബന്ധിതമാണ്. നിങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർപെട്ടാൽ ഞാൻ മരണത്തെ തന്നെ നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു. ദയവായി എന്നെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുക, എന്റെ അപേക്ഷ അംഗീകരിക്കുക—എന്നാൽ നിങ്ങള്ക്ക് എനാൽ ഭാരമൊന്നും ഉണ്ടാകില്ല.

Word by Word

• अनन्यभावाम्: with exclusive devotion
• अनन्यभावाम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनन्य + भाव (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of माम्); समासः: अनन्य-भाव (तत्पुरुष) ‘having no other thought’

• अनुरक्तचेतसम्: with a devoted heart
• अनुरक्तचेतसम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनुरक्त + चेतस् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of माम्); समासः: अनुरक्त-चेतस् (तत्पुरुष) ‘with attached mind’

• त्वया: by you
• त्वया: Karaṇa/Agent-instrument (करण)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया, एकवचन

• वियुक्ताम्: separated (from you)
• वियुक्ताम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि + युज् (धातु) → वियुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘separated’

• मरणाय: for death
• मरणाय: Sampradāna (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: मरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (Dative/4th), एकवचन

• निश्चिताम्: determined
• निश्चिताम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नि + चि (धातु) → निश्चित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘resolved/determined’

• नयस्व: take/lead
• नयस्व: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नी (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद

• माम्: me
• माम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया, एकवचन

• साधु: kindly/well
• साधु: Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: साधु (अव्यय)
• Form: प्रशंसार्थक/विध्यर्थक-अव्यय (well/please)

• कुरुष्व: do/fulfil
• कुरुष्व: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• याचनाम्: request/prayer
• याचनाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: याचना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• न: not
• न: Pratiṣedha (प्रतिषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-निपात

• ते: to you/for you
• ते: Sampradāna (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, चतुर्थी (Dative/4th), एकवचन

• मया: by me
• मया: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया, एकवचन

• अतः: therefore
• अतः: Hetu (हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: अतः (अव्यय)
• Form: हेतुवाचक-अव्यय (therefore/from this)

• गुरुता: burden/heaviness
• गुरुता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गुरुता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• भविष्यति: will be
• भविष्यति: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट् (Simple future), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Context

Since I have no thought other than you and my heart is (irretrievably) attached to youI have resolved to die if separated from you. Pray, be favourably disposed to take me. I shall not be a burden to you.

Characters & Entities

• Sītā
• Rāma
• Death (maraṇa)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Truthful commitment (satya) to one’s chosen dharma: Sītā openly states the consequence of separation and petitions for a path that preserves righteous unity.

What is the narrative situation?

Sītā makes a final, urgent plea to accompany Rāma, declaring that separation is unbearable and that she will not hinder him.

Which character virtue is emphasized?

Single-minded devotion and frank truthfulness—she speaks plainly, taking responsibility for her own resolve.