Shloka 8
सन्ति धर्मोपधा श्लक्ष्णाः धर्मात्मन्किं न बुध्यसे।।।।तयोस्सुचरितं स्वार्थं शाठ्यात्परिजिहीर्षतोः।
santi dharmopadhā ślakṣṇāḥ dharmātman kiṃ na budhyase |
tayoḥ sucaritaṃ svārthaṃ śāṭhyāt parijihīrṣatoḥ |
ഹേ ധർമ്മാത്മാവേ, നീ ഇതു ഗ്രഹിക്കുന്നില്ലേ? ധർമ്മത്തിന്റെ മറവിൽ സൂക്ഷ്മ ഉപായങ്ങൾ—ധർമ്മോപധങ്ങൾ—ഉണ്ട്; അവയാൽ ആ രണ്ടു പേർ കപടതകൊണ്ട് സ്വാർത്ഥലാഭം പിടിച്ചെടുക്കാൻ, സദാചാരത്തിന്റെ ഭാവം കാട്ടിക്കൊണ്ട്, ശ്രമിക്കുന്നു.
Tell me your enemy who should be deprived of his life, fame and friends. Command me as to how this earth shall come under your control. Now itself I shall do that. I am your servant.
FAQs
Lakshmana warns that dharma can be misused as a disguise; true dharma requires discernment to detect hypocrisy and self-serving “righteous” claims.
Lakshmana argues that the exile plan is being advanced through manipulative tactics presented as morally legitimate.
Viveka (moral discernment)—the ability to see through appearances and judge intentions.