Shloka 3
रामस्य राजमार्गगमनम्
Rama’s Progress along the Royal Highway
चन्दनानां च मुख्यानामगरूणां च सञ्चयैः।।।।उत्तमानां च गन्धानां क्षौमकोशाम्बरस्य च।अविद्धाभिश्च मुक्ताभिरुत्तमैस्स्फाटिकैरपि।।।।शोभमानमसंबाधैस्तं राजपथमुत्तमम्।संवृतं विविधैःपुष्पैर्भक्ष्यैरुच्चावचैरपि।।।।
candanānāṃ ca mukhyānām agarūṇāṃ ca sañcayaiḥ |
uttamānāṃ ca gandhānāṃ kṣaumakośāmbarasya ca |
aviddhābhiś ca muktābhir uttamaiḥ sphāṭikair api |
śobhamānam asaṃbādhais taṃ rājapatham uttamam |
saṃvṛtaṃ vividhaiḥ puṣpair bhakṣyair uccāvacair api ||
മികച്ച ചന്ദനവും അഗരുവും കൂമ്പാരങ്ങളായി, ഉത്തമ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും വെളുത്ത ക്ഷൗമവസ്ത്രക്കെട്ടുകളും നിറഞ്ഞു; കുത്തില്ലാത്ത മുത്തുകളും ശ്രേഷ്ഠ സ്ഫടികവസ്തുക്കളും കൊണ്ട് തിളങ്ങുന്ന, തടസ്സമില്ലാതെ വിശാലമായ ആ ഉത്തമ രാജപഥം പലവിധ പുഷ്പങ്ങളും നാനാവിധ ഭക്ഷ്യങ്ങളും ചിതറിക്കിടന്ന് മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു.
The highway (Rama entered) was splendid and spacious with heaps of sandal and agaru of the highest quality, excellent fragrant substances and bundles of white silken cloth. It gleamed with unholed (pristine) pearls, articles made of crystals, flowers of every kind and articles of food of every variety.
FAQs
Dharma as public order and auspicious generosity: the city’s orderly, reverent celebration reflects a culture that honors righteous succession and communal well-being.
Ayodhyā’s main road is described as richly adorned and prepared as Rāma proceeds through the city.
Collective virtue of the citizens: devotion, hospitality, and reverence toward a dharmic prince.