Shloka 49
अयोमुखी-दर्शनम् तथा कबन्ध-प्रवेशः
Ayomukhi Encounter and the ظهور of Kabandha
नातिभारोस्ति कालस्य सर्वभूतेषु लक्ष्मण।।।।शूराश्च बलवन्तश्च कृतास्त्राश्च रणाजिरे।कालाभिपन्नास्सीदन्ति यथा वालुकसेतवः।।।।
nātibhāro 'sti kālasya sarvabhūteṣu lakṣmaṇa ||
śūrāś ca balavantaś ca kṛtāstrāś ca raṇājire |
kālābhipannāḥ sīdanti yathā vālukasetavaḥ ||
ഹേ ലക്ഷ്മണാ, സർവ്വഭൂതങ്ങളിലുമുള്ള കാലത്തിനായി അതിഭാരം എന്നൊന്നുമില്ല. ശൂരന്മാരും ബലവാന്മാരും യുദ്ധഭൂമിയിൽ ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും പോലും—കാലത്തിന്റെ പ്രഹാരത്തിൽ ആകാന്തരാകുമ്പോൾ—മണൽക്കെട്ടുകൾ പോലെ തകർന്നു താഴുന്നു.
Tormented due to abduction of Sita, the two princes anxious to see her searched all over the dense forest stopping here and there on the way. The thick forest looked like a conglomeration of big clouds. It was filled with different kinds of birds, snakes and animals.
FAQs
Recognition of impermanence under Kāla supports dharma by curbing pride and despair: one must act rightly without arrogance about strength or skill, knowing Time humbles all.
In the aftermath of Sītā’s abduction, Rāma instructs Lakṣmaṇa, reflecting on Time’s overwhelming power over all beings.
Viveka (discernment) and vairāgya (non-deluded detachment): Rāma frames suffering within a larger truth about Kāla, steadying the mind for righteous action.