Shloka 70

गोदावरीतटे सीतान्वेषणम्

The Search for Sītā at the Godāvarī

Devanagari script

निर्मर्यादानिमान्लोकान्करिष्याम्यद्य सायकैः।हृतां मृतां वा सौमित्रे न दास्यन्ति ममेश्वराः।।।।

Transliteration

nirmaryādān imān lokān kariṣyāmy adya sāyakaiḥ | hṛtāṃ mṛtāṃ vā saumitre na dāsyanti mameśvarāḥ ||

Translation

ഹേ സൗമിത്രേ! അവൾ അപഹരിക്കപ്പെട്ടവളായാലും മരിച്ചവളായാലും, ദേവന്മാർ അവളെ എനിക്ക് തിരികെ നല്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഇന്ന് ഞാൻ എന്റെ അമ്പുകളാൽ ഈ ലോകങ്ങളെ മર્યാദാരഹിതമാക്കും; എല്ലാ പരിധികളും ലംഘിക്കും.

Word by Word

• nirmaryādān: boundary-less
• nirmaryādān: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: nis+maryāda (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; उपसर्ग/निर्-पूर्वक (without bounds)

• imān: these
• imān: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: idam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• lokān: worlds
• lokān: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: loka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• kariṣyāmi: I will make
• kariṣyāmi: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √kṛ (धातु)
• Form: लृट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• adya: now
• adya: Kāla (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: adya (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय

• sāyakaiḥ: with arrows
• sāyakaiḥ: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: sāyaka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• hṛtām: (her) carried away
• hṛtām: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: hṛta (प्रातिपदिक; √hṛ/हृ-धातोः क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त

• mṛtām: (her) dead
• mṛtām: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: mṛta (प्रातिपदिक; √mṛ/मृ-धातोः क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त

• vā: or
• vā: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Indeclinable
• Root: vā (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-अव्यय (or)

• saumitre: O son of Sumitrā (Lakshmana)
• saumitre: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: saumitra (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• na: not
• na: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय

• dāsyanti: will give
• dāsyanti: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √dā (धातु)
• Form: लृट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• mama: to me
• mama: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-अर्थे षष्ठी (Genitive used for dative sense), एकवचन

• īśvarāḥ: the lords (gods)
• īśvarāḥ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: īśvara (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Context

If the gods do not hand over Sita to me either carried away or dead I will transgress these worlds, O Lakshmana !

Characters & Entities

• Rama
• Lakshmana (Saumitri)
• Sita (implied)
• lokāḥ (worlds)
• sāyaka (arrows)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The verse is a warning-example: when grief turns into ultimatum, even a dharmic hero speaks of crossing maryādā. Dharma upholds boundaries; abandoning them threatens order.

What is the narrative situation?

Rāma, unable to find Sītā, declares that if even the gods refuse to restore her, he will unleash world-transgressing destruction.

Which character virtue is emphasized?

Fierce loyalty and refusal to accept injustice—paired with the ethical peril of letting emotion override restraint.