HomeRamayanaAranya KandaSarga 5Shloka 30
Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

शरभङ्गाश्रमगमनम् तथा इन्द्रदर्शनम्

Approach to Sarabhanga’s Hermitage and the Vision of Indra

त्वयाऽहं पुरुषव्याघ्र धार्मिकेण महात्मना।समागम्य गमिष्यामि त्रिदिवं देवसेवितम्।।3.5.30।।

tvayā 'haṃ puruṣavyāghra dhārmikeṇa mahātmanā |

samāgamya gamiṣyāmi tridivaṃ devasevitam ||3.5.30||

ഹേ പുരുഷവ്യാഘ്രാ, ധാർമ്മികനും മഹാത്മാവുമായ നിന്നെ കണ്ടുമുട്ടിയശേഷം മാത്രമേ ഞാൻ ദേവന്മാർ സേവിക്കുന്ന ത്രിദിവമായ സ്വർഗത്തിലേക്കു പുറപ്പെടുകയുള്ളു.

त्वयाwith you/by you
त्वया:
सह/करण (instrument/association)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
अहम्I
अहम्:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पुरुषव्याघ्रO best of men
पुरुषव्याघ्र:
सम्बोधन (vocative)
TypeNoun
Rootपुरुष + व्याघ्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (पुरुषः एव व्याघ्रः = tiger among men)
धार्मिकेणby the righteous one
धार्मिकेण:
विशेषण (करण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootधार्मिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (त्वया-विशेषण)
महात्मनाby the great-souled (one)
महात्मना:
विशेषण/सह (apposition to त्वया)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक; महा + आत्मन्)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महान् आत्मा यस्य = great-souled)
समागम्यhaving met
समागम्य:
पूर्वकाल (absolutive)
TypeVerb
Rootसम् + आ + √गम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund): 'having met'
गमिष्यामिI will go
गमिष्यामि:
क्रिया (action)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
त्रिदिवम्to heaven
त्रिदिवम्:
कर्म (destination)
TypeNoun
Rootत्रि + दिव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (त्रयाणां दिवां समाहारः/त्रिदिव = heaven)
देवसेवितम्frequented by the gods
देवसेवितम्:
विशेषण (त्रिदिव-विशेषण)
TypeAdjective
Rootदेव + सेवित (कृदन्त; √सेव् + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (देवैः सेवितम् = frequented by gods)

O Rama, the best of men ! (only) after seeing a great, virtuous soul like you shall I go to heaven, the abode of the gods.

S
Sarabhanga
R
Rama
T
Tridiva (heaven)
D
Devas (gods)

FAQs

Dharma as the highest honor: meeting a truly righteous person is treated as more weighty than immediate celestial reward.

Śarabhaṅga explains that he delayed his departure to heaven in order to meet Rāma first.

Rāma’s dharmic greatness (dhārmikatā) as recognized by a sage, and Śarabhaṅga’s value for righteous association.