Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

सीतारावणसंवादः

Ravana Reveals Himself; Sita Affirms Rama’s Dharma

तस्य भ्राता तु द्वैमात्रो लक्ष्मणो नाम वीर्यवान्।।3.47.18।।रामस्य पुरुषव्याघ्रस्सहायस्समरेरिहा।

tasya bhrātā tu dvaimātro lakṣmaṇo nāma vīryavān ||3.47.18|| rāmasya puruṣavyāghraḥ sahāyaḥ samare rihā |

രാമനു ദ്വിമാതൃ സഹോദരനായ വീര്യവാൻ ലക്ഷ്മണൻ എന്നവൻ ഉണ്ട്—പുരുഷവ്യാഘ്രൻ, സമരത്തിൽ അവന്റെ സഹായി, ശത്രുനാശകൻ.

तस्यof him (Rama)
तस्य:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (genitive/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
भ्राताbrother
भ्राता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhrātṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (nominative/कर्ता), एकवचन
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय (particle; contrast/emphasis)
द्वैमात्रःhaving a different mother; half-brother
द्वैमात्रः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvi-mātṛ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (द्वे मातरे यस्य/द्विमातृकः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of भ्राता)
लक्ष्मणःLakshmana
लक्ष्मणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootlakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नामby name
नाम:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्राय (indeclinable usage: ‘by name’)
वीर्यवान्valiant, powerful
वीर्यवान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvīrya-vat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
रामस्यof Rama
रामस्य:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
पुरुषव्याघ्रःtiger among men
पुरुषव्याघ्रः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpuruṣa-vyāghra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पुरुषेषु व्याघ्र इव); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
सहायःcompanion, helper
सहायः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsahāya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
समरेin battle
समरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsamara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (locative/अधिकरण), एकवचन
अरिहाslayer of enemies
अरिहा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootari-han (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अरिं हन्ति इति); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

Lakshmana, his brother, is righteous and steadfast. Bow in hand, he followed Rama along with me, into exile.

R
Rama
L
Lakshmana

FAQs

Dharma of loyal support: Lakṣmaṇa’s role as sahāya (companion) reflects duty expressed through protection and steadfast assistance.

Sītā continues describing Rāma’s household and support system, highlighting Lakṣmaṇa as his powerful ally.

Lakṣmaṇa’s valor and loyal companionship, especially in righteous battle.