Shloka 40
मायामृगदर्शनम्
The Vision of the Illusory Deer
पुरस्तादिह वातापिः परिभूय तपस्विनः।उदरस्थो द्विजान्हन्तिस्वगर्भोऽश्वतरीमिव।।।।
purastād iha vātāpiḥ paribhūya tapasvinaḥ | udarastho dvijān hanti svagarbho 'śvatarīm iva ||
മുമ്പ് ഇവിടെ വാതാപി തപസ്വികളെ പീഡിപ്പിച്ചു അപമാനിക്കുമായിരുന്നു; അവരുടെ ഉദരത്തിൽ പാർത്തു ദ്വിജന്മാരെ കൊല്ലുമായിരുന്നു—സ്വഗർഭത്തിനുള്ളിൽ നിന്നുതന്നെ അശ്വതരിയെ നശിപ്പിക്കുന്ന ഭ്രൂണത്തെപ്പോലെ.
Earlier in this forest, Vatapi used to humiliate the ascetic brahmins and to kill them by entering into their stomach like a womb killing the female mule.
FAQs
The verse condemns treacherous violence against the righteous. Dharma demands protection of tapasvins and dvijas, and warns that evil often operates from concealment—harm from ‘within’ rather than openly.
As part of a warning framework, the story of Vātāpi is recalled to illustrate rākṣasa-like deception and hidden harm.
Discernment through precedent: the speaker uses remembered history to guide present action, a key virtue in ethical decision-making.