Shloka 2
मायामृगदर्शनम्
The Vision of the Illusory Deer
सा तं सम्प्रेक्ष्य सुश्रोणी कुसुमान्यपचिन्वती।हेमराजतवर्णाभ्यां पार्श्वाभ्यामुपशोभितम्।।3.43.1।।प्रहृष्टा चानवद्याङ्गी मृष्टहाटकवर्णिनी।भर्तारमपि चक्रन्द लक्ष्मणं चापि सायुधम्।।3.43.2।।
sā taṁ samprekṣya suśroṇī kusumāny apacinvatī | hemarājatavarṇābhyāṁ pārśvābhyām upaśobhitam || prahṛṣṭā cānavadyāṅgī mṛṣṭahāṭakavarṇinī | bhartāram api cakranda lakṣmaṇaṁ cāpi sāyudham ||
പൂക്കൾ പറിക്കുകയായിരുന്ന സുഷ്രോണിയായ സീത ആ മാൻ കണ്ടു; അതിന്റെ ഇരുവശങ്ങളിലും സ്വർണ്ണ-വെള്ളി നിറങ്ങൾ മിനുങ്ങി അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. നിർദോഷാംഗിയായ, ആനന്ദഭരിതയായ, ശുദ്ധ സ്വർണ്ണവർണ്ണംപോലെ ദീപ്തയായ സീത തന്റെ ഭർത്താവിനെയും ആയുധധാരിയായ ലക്ഷ്മണനെയും വിളിച്ചു.
O Lakshmana, see the eagerness of Sita. Such a deer of exceptional beauty will not be found in this forest. There is no equal to this animal even in the Nandan garden of Indra, or the Chaitraratha, the garden of Kubera. Where can such an animal be found on earth?
FAQs
The verse sets up how sensory attraction can initiate moral trial. Dharma teaching: be cautious when delight arises from the extraordinary, because it can precede deception and danger.
Sītā, collecting flowers, sees the dazzling deer and calls to Rāma and Lakṣmaṇa.
Alertness and preparedness are implied through Lakṣmaṇa being armed, reflecting the protective vigilance expected in exile.