Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

मारीचस्य रावणं प्रति नीत्युपदेशः

Maricha’s Counsel on Kingship and Ruin to Ravana

कस्त्वया सुखिना राजन्नाभिनन्दति पापकृत्।केनेदमुपदिष्टं ते मृत्युद्वारमुपायतः।।।।

kas tvayā sukhinā rājann ābhinandati pāpakṛt | kenedaṃ upadiṣṭaṃ te mṛtyudvāram upāyataḥ ||

ഹേ രാജാവേ, നീ സുഖിയായി ഇരിക്കുന്നതു കണ്ടു ഏതു പാപി സന്തോഷിക്കും? ആരാണ് ഈ കാര്യത്തിൽ നിന്നെ കപടമായി ഉപദേശിച്ചത്—മരണദ്വാരം തന്നെയെന്നപോലെ കാണിച്ചുകൊണ്ട്?

कःwho
कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक
त्वयाby you
त्वया:
Karaṇa/Association (करण/सह)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया विभक्ति, एकवचन
सुखिनाhappy
सुखिना:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of त्वया)
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन
not
:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध
अभिनन्दतिapproves, praises
अभिनन्दति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि + नन्द् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पापकृत्a sinner
पापकृत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपाप + कृत् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (पापं करोति); पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
केनby whom
केन:
Karaṇa/Agent (करण/कर्ता-हेतु)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; अत्र द्वितीया (object of उपदिष्टम् understood)
उपदिष्टम्advised
उपदिष्टम्:
Kriyā (क्रिया-विशेषण)
TypeAdjective
Rootउप + दिश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; "advised" (agreeing with इदम्)
तेto you
ते:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी विभक्ति, एकवचन
मृत्युद्वारम्gate of death
मृत्युद्वारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमृत्यु + द्वार (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (मृत्योः द्वारम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
उपायतःby a stratagem
उपायतः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootउपाय (प्रातिपदिक)
Formअव्ययभावे तसिल्-प्रत्यय (ablatival adverb): "by means/strategically"

Which sinner is not able to see you happy? O king! by whom is this gate of deathshown to you cunningly?

M
Mārīca
R
Rāvaṇa

FAQs

Dharma in governance requires discernment about counsel: advice that leads to self-destruction is adharma. The verse warns against being manipulated into ruin by hidden enemies.

Mārīca challenges the origin of Rāvaṇa’s plan, implying that only an enemy would push him toward a course that ends in death.

Viveka (discriminating judgment): a ruler must test advice and motives, not merely follow impulses.