Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

मारीचोपदेश

प्रतिषेधः / Ravana Rejects Maricha’s Counsel and Orders the Golden Deer Deception

न चेत्करोषि मारीच हन्मि त्वामहमद्य वै।एतत्कार्यमवश्यं मे बलादपि करिष्यसि।राज्ञो हि प्रतिकूलस्थो न जातु सुखमेधते।।3.40.26।।

na cet karoṣi mārīca hanmi tvām aham adya vai | etat kāryam avaśyaṃ me balād api kariṣyasi | rājño hi pratikūlastho na jātu sukham edhate || 3.40.26 ||

നീ ഇത് ചെയ്യില്ലെങ്കിൽ, മാരീചാ, ഇന്നുതന്നെ ഞാൻ നിന്നെ വധിക്കും. ഈ കാര്യം എനിക്ക് നിർബന്ധം; ബലപ്രയോഗത്താലെങ്കിലും നീ അത് നിർവഹിക്കേണ്ടിവരും. രാജാവിന് വിരോധിയായി നിൽക്കുന്നവൻ ഒരിക്കലും സുഖത്തിൽ വളരുകയില്ല.

not
:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध (negation particle)
चेत्if
चेत्:
Hetu/Śarta (हेतु/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formअव्यय, शर्तार्थक (conditional conjunction: if)
करोषिyou do
करोषि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार, मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मारीचO Mārīca
मारीच:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमारीच (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन
हन्मिI kill / I will kill
हन्मि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
अद्यtoday, now
अद्य:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक (adverb of time: today/now)
वैindeed
वै:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (emphatic particle)
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
कार्यम्task
कार्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
अवश्यम्certainly
अवश्यम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअवश्यम् (अव्यय)
Formअव्यय, निश्चयार्थक (adverb: certainly/necessarily)
मेby me / my
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति (genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम
बलात्by force
बलात्:
Hetu/Upāya (हेतु/उपाय)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी विभक्ति (ablative/5th), एकवचन; हेतौ/उपाय (by force)
अपिeven, also
अपि:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय/अपि-कार (also/even)
करिष्यसिyou will do
करिष्यसि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट्-लकार, मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन
हिfor, indeed
हि:
Hetu-bodhaka (हेतुबोधक)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय, हेत्वर्थक/निपात (particle: for/indeed)
प्रतिकूलस्थःone who stands against (the king)
प्रतिकूलस्थः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रतिकूल + स्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (प्रतिकूले स्थितः); पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
not
:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध
जातुever
जातु:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootजातु (अव्यय)
Formअव्यय, कदाचित्-अर्थे (ever/at any time)
सुखम्happiness, comfort
सुखम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (as adverbial accusative: happily)
एधतेprospers, thrives
एधते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootएध् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

O Maricha! if you do not do this, I will kill you now. Or, by force make you do this work. No one who goes against the king lives in comfort.

R
Rāvaṇa
M
Mārīca

FAQs

It contrasts righteous kingship with tyranny: dharma-based rule protects and persuades; adharma-based rule coerces through fear and violence.

Rāvaṇa escalates from persuasion to threat, insisting Mārīca must participate in the scheme or be killed.

The virtue highlighted by negation is just leadership (rāja-dharma): a king should not compel immoral acts, nor punish dissent rooted in prudence.