HomeRamayanaAranya KandaSarga 4Shloka 21
Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

विराधवधः

The Slaying (Burial) of Viradha

इतो वसति धर्मात्मा शरभङ्गः प्रतापवान्।।3.4.20।।अध्यर्धयोजने तात महर्षिस्सूर्यसन्निभः।तं क्षिप्रमधिगच्छ त्वं स ते श्रेयोऽभिधास्यति।।3.4.21।।

adhyardhayojane tāta maharṣiḥ sūryasannibhaḥ |

taṃ kṣipram adhigaccha tvaṃ sa te śreyo 'bhidhāsyati ||

മകനേ, സൂര്യസന്നിഭനായ ആ മഹർഷി ഇവിടെ നിന്ന് ഒന്നര യോജന ദൂരത്ത് വസിക്കുന്നു. നീ വേഗത്തിൽ അവനെ സമീപിക്ക; നിന്റെ ശ്രേയസ്സായതു എന്തെന്നു അവൻ നിനക്കു പ്രസ്താവിക്കും.

अवटेin the pit
अवटे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअवट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
and
:
None (निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात
अपिalso
अपि:
None (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपातः (also/even)
माम्me
माम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन
रामO Rama
राम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
प्रक्षिप्यhaving cast (me)
प्रक्षिप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-क्षिप् (धातु) + ल्यप् (अव्ययीभाव/क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (Gerund), 'having thrown/placed'
कुशलीsafe; unharmed
कुशली:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकुशलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (त्वम्)
व्रजgo
व्रज:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
रक्षसाम्of the demons
रक्षसाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), बहुवचन
गतसत्त्वानाम्of those whose life has departed (dead)
गतसत्त्वानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootगत (कृदन्त) + सत्त्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; समासः गतं सत्त्वं येषाम् (बहुव्रीह्यर्थेऽपि षष्ठी-तत्पुरुष-रूपेण)
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
धर्मःduty/law
धर्मः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ससनातनःeverlasting
ससनातनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस + सनातन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (धर्मः); 'with (being) eternal'
अवटेin a pit
अवटे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअवट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
येthose who
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
निधीयन्तेare placed/buried
निधीयन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-धा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन, आत्मनेपद; कर्मणि-भावः (are placed/buried)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
लोकाःworlds/realms
लोकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सनातनाःeternal
सनातनाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसनातन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (लोकाः)

O dear, there lives Sarabhanga, a righteous sage, comparable to the Sun, at a distance of one and a half yojanas from here. Go to him at once. He will bless you with your wellbeing.

Ś
Śarabhaṅga
R
Rāma
V
Virādha

FAQs

Dharma is choosing śreyas (the truly beneficial) over impulse. The verse teaches that one should seek guidance from realized sages to discern the right path.

Virādha, now restrained, points out the location of Śarabhaṅga and urges Rāma to meet him promptly for guidance.

Discernment and readiness to learn: Rāma is directed to consult a maharṣi for what is truly beneficial, highlighting teachability and respect for spiritual authority.