Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

खरसेनासङ्ग्रामः

The Battle with Khara’s Host at the Hermitage

शूलमुद्गरहस्ताश्च चापहस्ता महाबलाः।सृजन्तश्शरवर्षाणि शस्त्रवर्षाणि संयुगे।।।।द्रुमवर्षाणि मुञ्चन्तश्शिलावर्षाणि राक्षसाः।।

śūlamudgarahastāś ca cāpahastā mahābalāḥ | sṛjantaḥ śaravarṣāṇi śastravarṣāṇi saṅyuge || drumavarṣāṇi muñcantaḥ śilāvarṣāṇi rākṣasāḥ ||

ശൂലവും മുദ്ഗരവും കൈയിൽ പിടിച്ച്, ധനുസ്സും ധരിച്ച മഹാബലരായ രാക്ഷസർ യുദ്ധത്തിൽ ശരവൃഷ്ടിയും ശസ്ത്രവൃഷ്ടിയും ചൊരിഞ്ഞു; കൂടാതെ വൃക്ഷവൃഷ്ടിയും ശിലാവൃഷ്ടിയും എറിഞ്ഞുവിട്ടു.

शूलमुद्गरहस्ताःhaving spears and hammers in hand
शूलमुद्गरहस्ताः:
Kartṛ-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootशूल (प्रातिपदिक) + मुद्गर (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुष): शूल-मुद्गर-हस्त = ‘शूलमुद्गरौ हस्तयोः येषां ते’; पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
चापहस्ताःhaving bows in hand
चापहस्ताः:
Kartṛ-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootचाप (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुष): चाप-हस्त = ‘चापः हस्ते येषां ते’; पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्
महाबलाःvery strong
महाबलाः:
Kartṛ-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootमहā (उपसर्ग/पूर्वपद) + बल (प्रातिपदिक)
Formसमासः (कर्मधारय): महत् बलम् येषां ते; पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्
सृजन्तःpouring forth
सृजन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; ‘pouring forth/creating’
शरवर्षाणिshowers of arrows
शरवर्षाणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक) + वर्ष (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुष): शर-वर्ष = ‘शराणां वर्षम्’; नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, बहुवचनम्
शस्त्रवर्षाणिshowers of weapons
शस्त्रवर्षाणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशस्त्र (प्रातिपदिक) + वर्ष (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुष): शस्त्र-वर्ष = ‘शस्त्राणां वर्षम्’; नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, बहुवचनम्
संयुगेin battle
संयुगे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; Locative ‘in battle’
द्रुमवर्षाणिshowers of trees
द्रुमवर्षाणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्रुम (प्रातिपदिक) + वर्ष (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुष): द्रुम-वर्ष = ‘द्रुमाणां वर्षम्’; नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, बहुवचनम्
मुञ्चन्तःreleasing
मुञ्चन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; ‘releasing’
शिलावर्षाणिshowers of stones
शिलावर्षाणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशिला (प्रातिपदिक) + वर्ष (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुष): शिला-वर्ष = ‘शिलानां वर्षम्’; नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, बहुवचनम्
राक्षसाःdemons
राक्षसाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

Holding spears, hammers and bows in their hands, the mighty demons rained on Rama weapons like arrows, trees and stones.

R
rākṣasāḥ
R
Rāma (implied target)
Ś
śūla (spear)
M
mudgara (hammer/club)
C
cāpa (bow)
Ś
śara (arrows)
D
druma (trees)
Ś
śilā (stones)

FAQs

It illustrates how adharma relies on indiscriminate force and intimidation; dharma, by contrast, calls for measured power guided by right intent.

The rākṣasas mount a renewed, heavy assault, bombarding the battlefield with a barrage of missiles and uprooted objects.

Rāma’s endurance is implied: he must withstand overwhelming, chaotic attack while remaining aligned with righteous conduct.