Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

महोत्पात-लक्षणानि

Omens before Khara’s Assault

बभूव तिमिरं घोरमुद्धतं रोमहर्षणम्।दिशो वा विदिशो वापि न च व्यक्तं चकाशिरे।।।।

babhūva timiraṃ ghoraṃ uddhataṃ romaharṣaṇam | diśo vā vidiśo vāpi na ca vyaktaṃ cakāśire ||

അത്യന്തം ഭയാനകവും ഉഗ്രവുമായ, രോമാഞ്ചം ഉണർത്തുന്ന ഇരുട്ട് പടർന്നു; പ്രധാന ദിക്കുകളോ ഇടദിക്കുകളോ ഒന്നും വ്യക്തമായി പ്രകാശിച്ചില്ല.

बभूवbecame
बभूव:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
तिमिरम्darkness
तिमिरम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतिमिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
घोरम्terrible
घोरम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तिमिरम् इत्यस्य विशेषणम्
उद्धतम्risen / surged
उद्धतम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउद्-धम्/उद्-हन्? (धातु-व्युत्पत्ति विवाद्य) + त (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त विशेषण, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तिमिरम् इत्यस्य विशेषणम्; अर्थः ‘उत्थितम्/उद्गतम्’
रोमहर्षणम्causing horripilation
रोमहर्षणम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरोम (प्रातिपदिक) + हर्षण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (रोम्णां हर्षणम्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तिमिरम् इत्यस्य विशेषणम्
दिशःdirections (quarters)
दिशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वाor
वा:
Vikalpa (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय (disjunctive particle)
विदिशःintermediate directions
विदिशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वाor
वा:
Vikalpa (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय (disjunctive particle)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle), समुच्चय/अपि-कारार्थक
not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (negation particle)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction/particle)
व्यक्तम्clearly
व्यक्तम्:
Prakāra (प्रकार)
TypeAdjective
Rootव्यक्त (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (अर्थे क्रियाविशेषणवत्) ‘स्पष्टम्’
चकाशिरेshone
चकाशिरे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकाश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुष, बहुवचन

The clouds looked like shattered mountains pouring down blood-like rain which filled the sky and made it appear frighteningly different.

D
directions (diś, vidiś)
D
darkness (timira)

FAQs

Dharma is clarity and right orientation; adharma is confusion and loss of direction. The verse dramatizes moral disorientation through physical darkness.

The atmosphere becomes unnaturally dark, and even directions cannot be distinguished—signaling imminent danger.

Inner clarity—maintaining discernment and purpose when external conditions are frightening and unclear.