Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

महोत्पात-लक्षणानि

Omens before Khara’s Assault

श्येनगामी पृथुग्रीवो यज्ञशत्रुर्विहङ्गमः।दुर्जयः करवीराक्षः परुषः कालकार्मुकः।।3.23.32।।मेघमाली महामाली सर्वास्यो रुधिराशनः।द्वादशैते महावीर्याः प्रतस्थुरभितः खरम्।।3.23.33।।

śyena-gāmī pṛthu-grīvo yajña-śatrur vihaṅgamaḥ |

durjayaḥ karavīrākṣaḥ paruṣaḥ kāla-kārmukaḥ || 3.23.32 ||

megha-mālī mahā-mālī sarvāsyo rudhirāśanaḥ |

dvādaśaite mahā-vīryāḥ pratasthur abhitaḥ kharam || 3.23.33 ||

ശ്യേനഗാമി, പൃഥുഗ്രീവ, യജ്ഞശത്രു, വിഹംഗമ, ദുര്ജയ, കരവീരാക്ഷ, പരുഷ, കാലകാർമുക, മേഘമാലി, മഹാമാലി, സർവാസ്യ, രുധിരാശനൻ—ഈ പന്ത്രണ്ടു മഹാവീര്യശാലി രാക്ഷസയോദ്ധാക്കൾ ഖരനെ അടുത്തായി ചുറ്റി മുന്നേറി.

mahākapāliḥMahākapāli
mahākapāliḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmahā + kapālin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (‘great-skulled/with great skull’)
sthūlākṣaḥSthūlākṣa
sthūlākṣaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsthūla + akṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (‘big-eyed’)
pramāthīPramāthī (crusher)
pramāthī:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootpra + math (मथ् धातु) + in (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; धातुज-नाम (agent noun)
triśirāḥTriśirā (three-headed)
triśirāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottri + śiras (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समासः (‘three-headed’)
tathāand likewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—समुच्चय/अनुकरण (‘also, likewise’)
catvāraḥfour
catvāraḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootcatvāri (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; संख्याविशेषणम्
etethese
ete:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
senānyaḥcommanders
senānyaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsenānī (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘army-leaders’
dūṣaṇamDūṣaṇa
dūṣaṇam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootdūṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (proper name)
pṛṣṭhataḥfrom behind
pṛṣṭhataḥ:
Adhikaraṇa/Deśa (अधिकरण/स्थान)
TypeIndeclinable
Rootpṛṣṭhatas (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक—‘from behind/at the rear’
yayuḥwent, marched
yayuḥ:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootyā (या धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

Surrounded by twelve valiant warriors like Syenagami, Pruthugreeva, Yagnasatru, Vihangama, Durjaya, Karaviraksha, Parusha, Kalakarmuka, Meghmali, Mahamali, Sarpasya and Rudhirasana, Khara proceeded.

FAQs

The repeated catalogue underlines the theme that adharma relies on amassed might; dharma’s strength is principled action rather than mere numbers.

A repeated narration emphasizes the number and identity of Khara’s close accompanying champions.

Rama’s implied virtue is courage anchored in righteousness, not shaken by the display of intimidating force.