Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

खरस्य क्रोधः — शूर्पणखावृत्तान्तकथनम्

Khara’s Wrath and Śūrpaṇakhā’s Report

गन्धर्वराजप्रतिमौ पार्थिवव्यञ्जनान्वितौ।देवौ वा मानुषौ वा तौ न तर्कयितुमुत्सहे।।।।

gandharvarāja-pratimau pārthiva-vyañjanānvitau | devau vā mānuṣau vā tau na tarkayitum utsahe ||

അവർ ഗന്ധർവരാജനെപ്പോലെ പ്രതിമയുള്ളവർ, രാജലക്ഷണങ്ങളാൽ യുക്തരായിരുന്നു; അവർ ദേവന്മാരോ മനുഷ്യരോ എന്നു നിർണ്ണയിക്കാൻ എനിക്ക് ധൈര്യമുണ്ടായില്ല.

gandharva-rāja-pratimauresembling kings of the gandharvas
gandharva-rāja-pratimau:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootgandharva (प्रातिपदिक) + rāja (प्रातिपदिक) + pratima (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (gandharva-rāja-sadṛśau), Puṃliṅga, Prathamā, Dvivacana
pārthiva-vyañjana-anvitaupossessing royal insignia
pārthiva-vyañjana-anvitau:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootpārthiva (प्रातिपदिक) + vyañjana (प्रातिपदिक) + anvita (प्रातिपदिक; anu√i + kta)
FormTatpuruṣa (pārthivāni vyañjanāni yuktau), Puṃliṅga, Prathamā, Dvivacana
devautwo gods
devau:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Dvivacana
or
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormVikalpa-avyaya (disjunctive particle: or/whether)
mānuṣautwo humans
mānuṣau:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmānuṣa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Dvivacana
or
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormVikalpa-avyaya (or)
tauthose two
tau:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā vibhakti, Dvivacana
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormPratiṣedha-avyaya (not)
tarkayitumto conjecture/guess
tarkayitum:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Root√tark (धातु)
FormTumun-anta (infinitive)
utsaheI am able / I dare
utsahe:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootud√sah (धातु)
FormLaṭ-lakāra (Present), Uttama-puruṣa (1st person), Ekavacana; ātmanepada

They are kings of the gandharvas with all royal insignia. I was not able to discern whether they are gods or humans.

S
Shurpanakha
K
Khara
G
Gandharvas

FAQs

Intellectual honesty: when knowledge is uncertain, one should not assert false certainty—aligning speech with satya.

Shurpanakha emphasizes the extraordinary, almost superhuman appearance of the two brothers.

Truthfulness through restraint in claims—admitting uncertainty rather than exaggerating as fact.