Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

जटायुस्संवादः — Encounter with Jaṭāyu and the Genealogy of Beings

Aranyakanda 14

कर्दमः प्रथमस्तेषां विक्रीतस्तदनन्तरः।शेषश्च संश्रयश्चैव बहुपुत्रश्च वीर्यवान्।।3.14.7।।स्थाणुर्मरीचिरत्रिश्च क्रतुश्चैव महाबलः।पुलस्त्यश्चाङ्गिराश्चैव प्रचेताः पूलहस्तथा।।3.14.8।।दक्षो विवस्वानपरोऽरिष्टनेमिश्च राघव।काश्यपश्च महातेजास्तेषामासीच्च पश्चिमः।।3.14.9।।

kardamaḥ prathamas teṣāṃ vikrītas tadanantaraḥ |

śeṣaś ca saṃśrayaś caiva bahuputraś ca vīryavān || 3.14.7 ||

sthāṇur marīcir atriś ca kratuś caiva mahābalaḥ |

pulastyaś cāṅgirāś caiva pracetāḥ pūlahas tathā || 3.14.8 ||

dakṣo vivasvān aparo ’riṣṭanemiś ca rāghava |

kāśyapaś ca mahātejās teṣām āsīc ca paścimaḥ || 3.14.9 ||

ഹേ രാഘവാ! അവരിൽ ആദ്യം കർദമൻ; തുടർന്ന് വികൃതൻ; പിന്നെ ശേഷൻ, സംശ്രയൻ, വീര്യവാനായ ബഹുപുത്രൻ; തുടർന്ന് സ്ഥാണു, മരീചി, അത്രി, മഹാബലനായ ക്രതു; പിന്നെ പുലസ്ത്യൻ, അങ്കിരസ്, പ്രചേതസ്, അതുപോലെ പുലഹൻ; തുടർന്ന് ദക്ഷൻ, വിവസ്വാൻ, അരിഷ്ടനേമി; ഒടുവിൽ മഹാതേജസ്സനായ കാശ്യപൻ ആയിരുന്നു.

दक्षःDakṣa
दक्षः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
विवस्वान्Vivasvān
विवस्वान्:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootविवस्वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
अपरःanother/next
अपरः:
कर्ता (Karta)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (विवस्वान्)
अरिष्टनेमिःAriṣṭanemi
अरिष्टनेमिः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootअरिष्टनेमि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः अरिष्ट + नेमि (तत्पुरुष)
and
:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
राघवO Raghava
राघव:
सम्बोधन (Sambodhana)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
काश्यपःKāśyapa
काश्यपः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootकाश्यप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
and
:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
महातेजाःvery radiant/glorious
महातेजाः:
कर्ता (Karta)
TypeAdjective
Rootमहातेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः महा + तेजस् (कर्मधारय); विशेषणम् (काश्यपः)
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, बहुवचन
आसीत्was
आसीत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
and
:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
पश्चिमःthe last
पश्चिमः:
कर्ता (Karta)
TypeAdjective
Rootपश्चिम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (काश्यपः)

O mighty-armed Rama! hear from me while I am telling you about the lords ofcreation from the very beginning.

R
Rāma (Rāghava)
S
Sthāṇu
M
Marīci
A
Atri
K
Kratu
P
Pulastya
A
Aṅgiras
D
Dakṣa
V
Vivasvān
A
Ariṣṭanemi
K
Kāśyapa

FAQs

Dharma as order and continuity: naming the Prajāpati line affirms a moral universe grounded in lineage, responsibility, and the preservation of truth through generations.

Jatāyu provides a formal list of ancient progenitors as part of explaining his origin and credibility to Rāma.

Truthful, disciplined recollection (smṛti and satya): Jatāyu’s careful enumeration reflects integrity in testimony.