Previous Verse
Next Verse

Shloka 72

पञ्चाप्सरो-सरः कथनम् तथा अगस्त्याश्रममार्गनिर्देशः

Panchapsara Lake Account and Directions to Agastya

तस्यां रात्य्रां व्यतीतायां विमले सूर्यमण्डले।भ्रातरं तमगस्त्यस्य ह्यामन्त्रयत राघवः।।।।

tasyāṃ rātryāṃ vyatītāyāṃ vimale sūryamaṇḍale | bhrātaraṃ tam agastyasya hy āmantrayata rāghavaḥ ||

ആ രാത്രി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, നിർമലമായ സൂര്യമണ്ഡലം പ്രകാശിക്കെ, രാഘവൻ അഗസ്ത്യന്റെ സഹോദരനോട് വിടപറയാൻ അനുവാദം ചോദിച്ചു.

तस्याम्in that
तस्याम्:
Adhikarana (अधिकरण; time-locus)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative); एकवचन
रात्र्याम्night
रात्र्याम्:
Adhikarana (अधिकरण; time)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (Locative); एकवचन
व्यतीतायाम्having passed
व्यतीतायाम्:
Adhikarana (अधिकरण; locative absolute)
TypeVerb
Rootवि + अति + इ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle); स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
विमलेclear/bright
विमले:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविमल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (Locative); एकवचन; (सूर्यमण्डले इति विशेषणम्)
सूर्यमण्डलेin the sun’s orb
सूर्यमण्डले:
Adhikarana (अधिकरण; time-condition)
TypeNoun
Rootसूर्य + मण्डल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सूर्यस्य मण्डलम्); नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (Locative); एकवचन
भ्रातरम्brother
भ्रातरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (Accusative); एकवचन
तम्that
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; (भ्रातरम् इति विशेषण/अन्वय)
अगस्त्यस्यof Agastya
अगस्त्यस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअगस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (Genitive); एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/हेतु-प्रदर्शक (indeed/for)
आमन्त्रयतtook leave of/bade farewell
आमन्त्रयत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + मन्त्र् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past); प्रथमपुरुष (3rd); एकवचन; परस्मैपद
राघवःRaghava (Rama)
राघवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

When the night passed and the Sun became bright, Rama took leave of the brother of Agastya.

R
Rāma (Rāghava)
A
Agastya
S
Sūrya

FAQs

Maryādā in relationships: departure is not abrupt; one seeks leave from elders/hosts, honoring social and spiritual propriety.

After spending the night at the hermitage, at daybreak Rāma prepares to continue and requests permission to depart.

Courtesy and gratitude toward benefactors: Rāma maintains respectful conduct even while urgently pursuing his larger mission.