Previous Verse
Next Verse

Shloka 52

पञ्चाप्सरो-सरः कथनम् तथा अगस्त्याश्रममार्गनिर्देशः

Panchapsara Lake Account and Directions to Agastya

एतच्च वनमध्यस्थं कृष्णाभ्रशिखरोपमम्।।।।पावकस्याश्रमस्थस्य धूमाग्रं सम्प्रदृश्यते।

etac ca vanamadhyasthaṃ kṛṣṇābhra-śikharopamam ||

pāvakasyāśrama-sthasya dhūmāgraṃ sampradṛśyate |

അവിടെ നോക്കൂ—വനത്തിന്റെ നടുവിൽ, കൃഷ്ണമേഘശിഖരംപോലെ, ആശ്രമത്തിലെ പാവകത്തിൽ നിന്നുയരുന്ന ധൂമശിഖരം വ്യക്തമായി കാണപ്പെടുന്നു.

एतत्this
एतत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
वनमध्यस्थम्situated in the forest-middle
वनमध्यस्थम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवन+मध्य+स्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुषः (वनस्य मध्ये स्थितम्)
कृष्णाभ्रशिखरोपमम्like a dark-cloud peak
कृष्णाभ्रशिखरोपमम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृष्ण+अभ्र+शिखर+उपम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; उपमान-तत्पुरुषः (कृष्णाभ्रस्य शिखरस्य उपमम् = like the peak of a dark cloud)
पावकस्यof the fire
पावकस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपावक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), एकवचन
आश्रमस्थस्यstationed at the hermitage
आश्रमस्थस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootआश्रम+स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुषः (आश्रमेषु स्थितस्य)
धूमाग्रम्smoke-tip, plume of smoke
धूमाग्रम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधूम+अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धूमस्य अग्रं = tip/column of smoke)
सम्प्रदृश्यतेis seen, appears
सम्प्रदृश्यते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+प्र+दृश् (धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः (is seen/appears)

In the middle of the forest can be seen like the tip of the dark clouds columns of smoke coming out of the top of hermitages.

H
hermitage (āśrama)
F
fire (pāvaka)
S
smoke (dhūma)

FAQs

Honor to tapas and sacred duty: the maintained fire signifies continual discipline and ritual responsibility, a dharmic center within the wilderness.

They visually confirm the presence of an ashram by seeing smoke rising from a maintained fire.

Purposeful discernment—identifying a righteous refuge and approaching it properly.