Adhyaya 38

ഈ അധ്യായത്തിൽ നാരദന്റെ ചോദ്യം മൂലം മഹാദേവന്റെ ഉപോദ്ഘാതം വരുന്നു; തുടർന്ന് യുധിഷ്ഠിരന്റെ സംശയങ്ങൾക്ക് മറുപടിയായി ശ്രീഭഗവാൻ ഏകാദശി–ദ്വാദശികളുടെ മഹിമയും വ്രതവിധിയും വിശദീകരിക്കുന്നു. പുനർവസു നക്ഷത്രയുക്ത ഏകാദശി ‘ജയാ’, ശ്രവണ നക്ഷത്രയുക്ത ശുക്ല-ദ്വാദശി ‘വിജയാ’, പ്രത്യേകിച്ച് പുഷ്യയോഗത്തിൽ പാപനാശിനിയായ ദ്വാദശി ‘ജയന്തീ’ എന്നിങ്ങനെ നാമങ്ങൾ പറയുന്നു; മഹാദ്വാദശിയും ഏകാദശിയും ചേർന്നാൽ ലഭിക്കുന്ന വിശേഷ പുണ്യവും പ്രതിപാദിക്കുന്നു. ഉപവാസം, നക്തം, ഏകഭക്തം എന്നീ ഭേദങ്ങൾ, സ്നാന-ശൗച ശുദ്ധി, ആചാരസംയമം, പൂജ, ദീപദാനം, രാത്രി ജാഗരണം, ദാനം, ഇരുപക്ഷങ്ങളിലും ഏകാദശിയുടെ സമത്വം, കൂടാതെ വേധം, ത്രിസ്പൃശാ ദ്വാദശി, പാരണകാലം തുടങ്ങിയ സൂക്ഷ്മനിയമങ്ങളും നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. പിന്നീട് ഉദ്ഭവകഥ: മുര എന്ന അസുരൻ ദേവന്മാരെ പീഡിപ്പിക്കുമ്പോൾ ഇന്ദ്രാദി ദേവർ സ്തോത്രം ചൊല്ലി വിഷ്ണുവിൽ ശരണം തേടുന്നു. ഭഗവാൻ മുരനോടു ഭീകരയുദ്ധം നടത്തി ഒരു ഗുഹയിൽ വിശ്രമിക്കാൻ ചെന്നപ്പോൾ, അവന്റെ ദേഹത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ദിവ്യകന്യക പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു—അവളാണ് ഏകാദശീ-ശക്തി—മുരനെ വധിക്കുന്നു. പ്രസന്നനായ ഭഗവാൻ അവൾക്ക് വരം നൽകുന്നു: ഏകാദശിവ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്ന ഭക്തർക്ക് ധർമ്മം, ഐശ്വര്യം, സമൃദ്ധി, മോക്ഷം ലഭിക്കുകയും പാപങ്ങൾ നശിക്കുകയും ചെയ്യും.