Adhyaya 226

ഈ അധ്യായത്തിൽ ഉമാ–മഹേശ്വര സംവാദത്തിന്റെ ചട്ടക്കൂടിൽ വൈഷ്ണവാഭിമുഖമായ ഉപദേശം അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ആദ്യം ഗുരുവിന്റെ യോഗ്യത നിർണ്ണയിക്കുന്നു—മന്ത്രങ്ങൾ വൈഷ്ണവ ആചാര്യനിൽ നിന്നുമാത്രം സ്വീകരിക്കണം; എത്ര വലിയ വൈദിക പാണ്ഡിത്യമുണ്ടെങ്കിലും അവൈഷ്ണവൻ ഗുരുവാകാൻ അർഹനല്ല. ദീക്ഷയുടെ ലക്ഷണങ്ങളായി താപം (മുദ്രാങ്കനം/അങ്കനം), ഊർധ്വപുണ്ഡ്രധാരണം, വൈഷ്ണവ നാമഗ്രഹണം എന്നിവ പറയുന്നു. തുടർന്ന് ന്യാസത്തെ പരമസാധനമായി ഉയർത്തി, അതിനെ പ്രപത്തി/ശരണാഗതിയോട് തുല്യമെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. പിന്നെ അഷ്ടാക്ഷരി ‘ഓം നമഃ നാരായണായ’ മന്ത്രത്തിന്റെ അർത്ഥവ്യാഖ്യാനം വരുന്നു—പ്രണവത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം, മന്ത്രാംഗങ്ങൾ (ഋഷി, ദേവത, ഛന്ദസ്, ബീജം, ശക്തി) എന്നിവയുടെ നിർദ്ദേശം. അവസാനം നാരായണൻ സർവ്വവ്യാപിയായ പരമേശ്വരൻ, ജീവൻ നിത്യപരതന്ത്ര സേവകൻ എന്ന സിദ്ധാന്തം സ്ഥാപിച്ച്, മന്ത്രസിദ്ധി മന്ത്രാർത്ഥജ്ഞാനത്തോടെയേ പൂർണമാകൂ എന്ന് നിഗമനം ചെയ്യുന്നു.