Adhyaya 162

പാർവതി കാപോതികാ/കാപോത തീർത്ഥത്തിന്റെ പേര് എങ്ങനെ വന്നതെന്ന് ചോദിക്കുന്നു. മഹാദേവൻ സാഭ്രമതീ നദിയുടെ പ്രവാഹവുമായി ബന്ധമുള്ള ഈ പുണ്യതീർത്ഥത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു, അവിടെ ചെയ്യേണ്ട കർമങ്ങൾ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു—ശ്രാദ്ധാംഗമായി പിണ്ഡദാനവും തർപ്പണവും, കാക്ക‑നായ മുതലായവർക്കുള്ള അന്നാർപ്പണം, കൂടാതെ തിഥി‑ഋതു അനുസരിച്ചുള്ള ഭക്തി. പ്രത്യേകിച്ച് വൈശാഖത്തിൽ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് പ്രാചീനേശ്വരനെന്ന പേരിൽ ഈശാനനെ വെളുത്ത കടുകുവിത്തുകളാൽ പൂജിച്ചാൽ സ്വയംക്കും പിതൃകൾക്കും മോക്ഷം ലഭിക്കും. തീർത്ഥനാമത്തിന്റെ കാരണകഥ: വിഷ്ണുഭക്തനായ ഒരു പ്രാവ്, വിഷ്ണുപാവന ദ്വാദശിയിൽ അതിഥിയായി വന്ന പരുന്ത് മാംസം ചോദിക്കുമ്പോൾ, അതിഥിധർമ്മം കാക്കാൻ സ്വന്തം ദേഹത്തെ തന്നെ അർപ്പിക്കുന്നു; അതിനാൽ ആ സ്ഥലത്തിന്റെ ശുദ്ധികര മഹിമ സ്ഥാപിതമാകുന്നു. അവസാനം സർവ്വസാധാരണ ധർമ്മോപദേശം—അതിഥിയെ എപ്പോഴും സത്കരിക്കണം; അതിഥിസത്കാരം സമസ്ത പുണ്യഫലവും നൽകി, ഒടുവിൽ വിഷ്ണുലോകപ്രാപ്തി നൽകുന്നു.