Adhyaya 156

ഈ അധ്യായത്തിൽ ദുഗ്ധേശ്വരത്തിന്റെ കിഴക്കായി ചന്ദ്രഭാഗാ നദിയുടെ സംഗമത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പരമപാവന തീർത്ഥത്തെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു; അവിടെ മഹാദേവൻ ‘ചന്ദ്രേശ്വരൻ’ എന്ന രൂപത്തിൽ വസിക്കുന്നു. സോമൻ നടത്തിയ ദീർഘതപസ്സും നദീതീരത്ത് ശുക്രൻ ചെയ്ത തപസ്സും ഈ സ്ഥലത്തിന്റെ മഹിമ വെളിപ്പെടുത്തി; അതിനാൽ ലിംഗത്തിന് ‘ചന്ദ്രേശ്വര’ എന്ന നാമവും തീർത്ഥങ്ങളിൽ അതിന്റെ ശ്രേഷ്ഠതയും വിശദീകരിക്കുന്നു. അവിടെ സ്നാനം, തീർത്ഥജലം പാനം, നിത്യധ്യാനം, ശിവപൂജ എന്നിവ ചെയ്താൽ ധർമ്മ-അർത്ഥസിദ്ധിയും മഹാപാപനാശവും ലഭിക്കും എന്ന് പറയുന്നു. രുദ്രമന്ത്രജപം, വൃഷോത്സർഗം, എള്ളുപിണ്ഡസഹിത ശ്രാദ്ധം, ദാനം എന്നിവ പ്രത്യേകമായി പ്രശംസിക്കുന്നു. കലിയുഗത്തിൽ തീർത്ഥം ഗൂഢമാകുന്ന പരമ്പരയും ദൃശ്യമാകുന്ന സ്വർണലിംഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശവും ഉണ്ട്; തീരത്ത് ആൽമരം നട്ടാൽ ദീർഘകാലം ശിവലോകപ്രാപ്തി ഫലമെന്ന് പ്രതിപാദിക്കുന്നു.