Adhyaya 155

ഈ അധ്യായത്തിൽ ഖഡ്ഗധാരയുടെ തെക്കായി, സാഭ്രമതീ നദീതീരത്തും ചന്ദ്രഭാഗാ–ഗംഗാ സംഗമസമീപത്തുമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ദുഗ്ധേശ്വര/ദുഗ്ധതീർത്ഥം പരമപാവന തീർത്ഥമായി പ്രതിപാദിക്കുന്നു. മഹാദേവൻ പാർവതിയോട്—ഇവിടെ സ്നാനം, ദാനം, ജപം, പൂജ, തപസ്സ് എന്നിവയുടെ ഫലം അക്ഷയമാകുന്നു; ഈ മഹാത്മ്യം ശ്രവണമാത്രം ചെയ്താലും പാപനാശം സംഭവിച്ച് രുദ്രലോകപ്രാപ്തി ലഭിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നു. ദൈത്യന്മാർക്ക് മുന്നിൽ പരാജിതരായ ദേവന്മാർ സഹായത്തിനായി ഋഷി ദധീചിയെ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു. ദധീചി ദേവഹിതാർത്ഥം ദേഹത്യാഗം ചെയ്ത്, തന്റെ അസ്ഥികളാൽ ആയുധങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുവാൻ അനുവദിക്കുന്നു; സുരഭിയുടെ ലേഹനത്താൽ മാംസം നീങ്ങുന്നു. ദധീചിയുടെ ഭാര്യ സുവർച്ചാ ദേവന്മാരെ ശപിക്കുന്നു; അവരുടെ പുത്രൻ പിപ്പലാദൻ രുദ്രാവതാരമാണെന്ന് തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്നു. അവസാനം ഋഷിയുടെ തപോബലത്താൽ നദീതീരത്ത് പാലിൽ നിന്ന് സ്വയം ലിംഗം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും അത് ‘ദുഗ്ധേശ്വര’മായി പ്രസിദ്ധിയാർജ്ജിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ തീർത്ഥത്തിൽ ചെയ്ത പുണ്യകർമ്മങ്ങൾ എല്ലാം അവിനാശിയെന്നതാണ് ഉപസംഹാരം.