Adhyaya 113

ശ്രീകൃഷ്ണൻ സത്യഭാമയോട് ധനേശ്വരന്റെ കഥ പറയുന്നു. ധനേശ്വരൻ ഒരു പതിത ബ്രാഹ്മണൻ; പാപവ്യാപാരങ്ങളിലും ദുർവ്യസനങ്ങളിലും മുങ്ങിയവൻ. കാർത്തികമാസത്തിൽ അവൻ മാഹിഷ്മതിയിൽ എത്തി നർമദാതീരത്ത് വ്രതാനുഷ്ഠാനികളെയെല്ലാം കാണുന്നു—സ്നാനം, ജപം, പുരാണപാരായണം, കീർത്തനം, തുളസിയും മാലകളും അർപ്പിച്ച് വിഷ്ണുപൂജ. അവനിൽ ഉദ്ദേശപൂർവമായ ഭക്തി ഇല്ലായിരുന്നാലും, വൈഷ്ണവരുടെ ദർശനം-സ്പർശം-സംഭാഷണം, വിഷ്ണുനാമ ശ്രവണം എന്നിവയാൽ അറിയാതെ തന്നെ രക്ഷക പുണ്യം സമ്പാദിക്കുന്നു. ഉത്സവത്തിനിടയിൽ സർപ്പദംശം മൂലം അവൻ അപ്രതീക്ഷിതമായി മരിച്ച് യമലോകത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകപ്പെടുന്നു. ചിത്രഗുപ്തന് അവന്റെ വ്യക്തിപുണ്യത്തിന്റെ രേഖ ലഭിക്കാതെ, യമൻ കുംഭീപാക നരകത്തിൽ കഠിന ശിക്ഷ വിധിക്കുന്നു; എന്നാൽ അവൻ നരകത്തിൽ പ്രവേശിച്ച ഉടൻ അത് ശീതളമാകുന്നു. കാരണം ചോദിച്ചപ്പോൾ നാരദൻ—കാർത്തികത്തിൽ വ്രതധാരികളുടെ സത്സംഗവും സേവയും നൽകുന്ന പുണ്യാംശം മഹോദ്ധാരകമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു. അതിനാൽ ധനേശ്വരൻ തൽക്ഷണ യാതനയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുന്നു; ശേഷിക്കുന്ന കർമഫലങ്ങൾ പിന്നീട് മൃദുവായ രൂപത്തിൽ അനുഭവിക്കുന്നു—ഭക്തിസംഗം കർമത്തിന്റെ കാഠിന്യം ശമിപ്പിക്കുന്നു എന്നതാണ് ഉപദേശം.