Adhyaya 110

ധർമദത്തൻ ചോദിച്ചു: വിഷ്ണുവിന്റെ ദ്വാരപാലകരായ ജയ–വിജയന്മാർ എങ്ങനെ അത്തരം പ്രത്യേക രൂപം കൈവരിച്ചു? ഗണങ്ങൾ പറഞ്ഞു—പൂർവജന്മത്തിൽ അവർ കഠിനമായ വൈഷ്ണവാനുഷ്ഠാനത്തിൽ ആയിരുന്നു: ഇന്ദ്രിയനിയമനം, ധർമ്മാചരണം, വിഷ്ണുവ്രതങ്ങൾ, അഷ്ടാക്ഷരമന്ത്രത്തിന്റെ നിരന്തര ജപം; ഇതിന്റെ ഫലമായി ഹരിയുടെ സാക്ഷാത് ദർശനം ലഭിച്ചു. മരുത്തന്റെ യാഗത്തിൽ ക്ഷണിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ധനം ലഭിച്ചെങ്കിലും വിഭജനത്തിൽ കലഹം ഉണ്ടായി; പരസ്പര ശാപത്താൽ വിജയം ഗ്രാഹം (മുതല) ആയി, ജയൻ മാതംഗം (ആന) ആയി ജനിച്ചു. അവർ വിഷ്ണുവിൽ ശരണം തേടിയപ്പോൾ, ഭഗവാൻ ഭക്തവചനത്തിന്റെ അചഞ്ചലത കാത്തു, ശാപഫലം അനുഭവിച്ച ശേഷം തൻധാമത്തിലേക്ക് മടങ്ങിവരുമെന്ന് അനുഗ്രഹിച്ചു. ഗണ്ഡകീതീരത്ത് പുനർജന്മത്തിലും സ്മൃതി നിലനിന്നു; കാർത്തികസ്നാന സമയത്ത് ഗ്രാഹം ആനയെ പിടിച്ചപ്പോൾ ഹരി പ്രത്യക്ഷനായി സുദർശനചക്രം കൊണ്ട് മോചിപ്പിച്ച്, സായുജ്യ/സാരൂപ്യസദൃശ സാന്നിധ്യം നൽകി വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. ആ സ്ഥലം ‘ഹരിക്ഷേത്രം’ എന്നായി പ്രസിദ്ധമായി. അവസാനത്തിൽ ഏകാദശിവ്രതം, പ്രഭാതസ്നാനം, ബ്രാഹ്മണ–ഗോ–വൈഷ്ണവ സേവ, ആഹാരനിയമങ്ങൾ എന്നിവ ഉപദേശിച്ച്, ജീവിതാന്തം ഭക്തിയും വ്രതവും പാലിച്ചാൽ വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം ലഭിക്കും എന്ന ഫലശ്രുതി പറയുന്നു.