Previous Verse
Next Verse

Shloka 56

Śatrughna’s Entry into Ahicchatrā

Temptation of Sumada and the Goddess’s Boon

शत्रुघ्नः सुमहामात्यैः सुभटैः पुष्कलादिभिः । संयुतो भूपतिं वीरं ददर्श सुमदाभिधम्

śatrughnaḥ sumahāmātyaiḥ subhaṭaiḥ puṣkalādibhiḥ | saṃyuto bhūpatiṃ vīraṃ dadarśa sumadābhidham

ശത്രുഘ്നൻ മഹാമന്ത്രിമാരും പുഷ്കലൻ മുതലായ ശൂരഭടന്മാരും കൂടെ ചേർന്ന് ‘സുമദാ’ എന്ന നാമമുള്ള വീരഭൂപതിയെ ദർശിച്ചു।

शत्रुघ्नःŚatrughna
शत्रुघ्नः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशत्रुघ्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सुमहामात्यैःwith very great ministers
सुमहामात्यैः:
Karana/Sahakari (Instrument/associate)
TypeNoun
Rootसु-महा-अमात्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; समास: सु + महा (उपसर्ग/उपपद) + अमात्य = "very great ministers"
सुभटैःwith good soldiers
सुभटैः:
Karana/Sahakari (Instrument/associate)
TypeNoun
Rootसु-भट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; "excellent warriors"
पुष्कलादिभिःwith Puṣkala and others
पुष्कलादिभिः:
Karana/Sahakari (Instrument/associate)
TypeNoun
Rootपुष्कल-आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; "with Puṣkala and others" (आदि-शब्देन समुच्चय)
संयुतःaccompanied, joined (with)
संयुतः:
Visheshana (Adjectival modifier)
TypeAdjective
Rootसम्-युज् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) "joined/attended"
भूपतिम्the king
भूपतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभूपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भू + पति = "lord of the earth"
वीरम्heroic, brave
वीरम्:
Visheshana (Adjectival modifier)
TypeAdjective
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण भूपतिम्
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya (Predicate verb)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सुमदाभिधम्named Sumada
सुमदाभिधम्:
Visheshana (Adjectival modifier)
TypeAdjective
Rootसुमद-आभिध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समास-विग्रह: सुमद इति आभिधा यस्य (नाम) = "named Sumada"

Narrator (unspecified in the provided excerpt)

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: adbhuta

Type: city

Sandhi Resolution Notes: सुमहामात्यैः = सु + महा + अमात्यैः. पुष्कलादिभिः = पुष्कल + आदिभिः. सुमदाभिधम् = सुमद + आभिधम् (षष्ठी-तत्पुरुष/नामवाचक-प्रयोग).

Ś
Śatrughna
P
Puṣkala
S
Sumadā

FAQs

The verse names Śatrughna, his associate Puṣkala (and others), and the heroic king called Sumadā.

It states that Śatrughna, accompanied by ministers and warriors, went and saw (met/encountered) the king named Sumadā.

It supports a courtly-epic theme: alliances and retinues surrounding royal meetings, emphasizing legitimacy, martial support, and political encounter.