Adhyaya 96
Bhumi KhandaAdhyaya 9653 Verses

Adhyaya 96

Karmas Leading to Hell and Heaven (Ethical Catalog of Destinies)

ഈ അധ്യായത്തിൽ സുബാഹുവിന്റെ ചോദ്യം നിമിത്തമായി ജൈമിനിയിലൂടെ പുലസ്ത്യ ഋഷി ഭീഷ്മനോട് ധർമ്മവിവേകം ഉപദേശിക്കുന്നു. ആദ്യം നരകത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന കർമ്മങ്ങൾ നിരത്തുന്നു—ലോഭം മൂലം ബ്രാഹ്മണധർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കൽ, നാസ്തികതയും ദംഭവും, പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രാഹ്മണരുടെ ധനം മോഷ്ടിക്കൽ, അസത്യംയും പരപീഡകവാക്കും, പരസ്ത്രീഗമനം, ഹിംസ, പൊതുജലസ്രോതസ്സുകളുടെ നാശം, അതിഥിസത്കാരവും പിതൃ-ദേവപൂജയും അവഗണിക്കൽ, ആശ്രമവ്യവസ്ഥയെ ദൂഷിക്കൽ, വിഷ്ണുസ്മരണ-ചിന്തയിൽ നിന്ന് അകലം പാലിക്കൽ। തുടർന്ന് സ്വർഗ്ഗപ്രദമായ പുണ്യകർമ്മങ്ങളെ പ്രശംസിക്കുന്നു—സത്യം, തപസ്, ദാനം, ഹോമം, ശുചിത്വം, വാസുദേവഭക്തി, മാതാപിതൃ-ഗുരുസേവ, അഹിംസ, കിണർ/ആശ്രയശാല മുതലായ ലോകഹിത പ്രവർത്തികൾ, ചെറുജീവികളോടും കരുണ, കൂടാതെ ഗംഗാ-പുഷ്കര-ഗയാ തീർത്ഥങ്ങളിൽ പിണ്ഡദാനാദി കർമ്മങ്ങൾ। അവസാനം കർമ്മഫലനിയമം ഉറപ്പാണെന്നും, പരോപകാരത്തിലൂടെ മോക്ഷം സമീപമാകുന്നതെന്നും സൂചിപ്പിക്കുന്നു।

Shlokas

Verse 1

सुबाहुरुवाच । कीदृशैः कर्मभिः प्रेत्य गच्छंति नरकं नराः । स्वर्गं तु कीदृशैः प्रेत्य तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि

സുബാഹു പറഞ്ഞു—ഹേ മുനേ! ഏതു തരത്തിലുള്ള കര്‍മ്മങ്ങളാൽ മനുഷ്യർ മരണാനന്തരം നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു? ഏതു കര്‍മ്മങ്ങളാൽ അവർ മരണാനന്തരം സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു? ദയവായി അത് എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരുക।

Verse 2

जैमिनिरुवाच । ब्राह्मण्यं पुण्यमुत्सृज्य ये द्विजा लोभमोहिताः । कुकर्माण्युपजीवंति ते वै निरयगामिनः

ജൈമിനി പറഞ്ഞു—ലോഭമോഹിതരായ ദ്വിജർ ബ്രാഹ്മണ്യത്തിന്റെ പുണ്യധർമ്മങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ദുഷ്കർമ്മങ്ങളാൽ ജീവിക്കുമ്പോൾ, അവർ തീർച്ചയായും നരകഗാമികളാകുന്നു।

Verse 3

नास्तिका भिन्नमर्यादाः कंदर्पविषयोन्मुखाः । दांभिकाश्च कृतघ्नाश्च ते वै निरयगामिनः

നാസ്തികർ, മര്യാദകൾ ലംഘിക്കുന്നവർ, കാമവിഷയങ്ങളിലേക്കു തിരിയുന്നവർ, ദംഭികളും കൃതഘ്നരുമായവർ—ഇവർ തീർച്ചയായും നരകഗാമികൾ।

Verse 4

ब्राह्मणेभ्यः प्रतिश्रुत्य न प्रयच्छंति ये धनम् । ब्रह्मस्वानां च हर्तारो नरा निरयगामिनः

ബ്രാഹ്മണർക്കു ധനം നൽകാമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്ത് നൽകാത്തവരും, ബ്രഹ്മസ്വം (ബ്രാഹ്മണരുടെ സ്വത്ത്) അപഹരിക്കുന്നവരും—അവർ തീർച്ചയായും നരകഗാമികൾ।

Verse 5

पुरुषाः पिशुनाश्चैव मानिनोऽनृतवादिनः । असंबद्धप्रलापाश्च ते वै निरयगामिनः

പരനിന്ദ ചെയ്യുന്നവർ, അഹങ്കാരികൾ, അസത്യവാദികൾ, കൂടാതെ അസംബദ്ധവും നിർർത്ഥകവുമായ പ്രലാപത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നവർ—അവർ തീർച്ചയായും നരകഗാമികൾ।

Verse 6

ये परस्वापहर्तारः परदूषणसूचकाः । परस्त्रीगामिनो ये च ते वै निरयगामिनः

മറ്റുള്ളവരുടെ ധനം അപഹരിക്കുന്നവർ, മറ്റുള്ളവരുടെ ദോഷങ്ങൾ തേടി പരസ്യമാക്കുന്നവർ, പരസ്ത്രീഗാമികൾ—ഇവർ നിശ്ചയമായും നരകഗാമികൾ.

Verse 7

प्राणिनां प्राणहिंसायां ये नरा निरताः सदा । परनिंदारता ये वै ते वै निरयगामिनः

ജീവികളുടെ പ്രാണഹിംസയിൽ എപ്പോഴും ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവർ, പരനിന്ദയിൽ ആസക്തരായവർ—ഇവർ നിശ്ചയമായും നരകഗാമികൾ.

Verse 8

सुकूपानां तडागानां प्रपानां च परंतप । सरसां चैव भेत्तारो नरा निरयगामिनः

ഹേ പരന്തപ! നല്ല കിണറുകൾ, കുളങ്ങൾ, പ്രപകൾ (കുടിവെള്ളസ്ഥലങ്ങൾ), സരോവരങ്ങൾ എന്നിവ തകർത്തു നശിപ്പിക്കുന്നവർ നരകഗാമികൾ.

Verse 9

विपर्यस्यंति ये दाराञ्छिशून्भृत्यातिथींस्तथा । उत्सन्नपितृदेवेज्या नरा निरयगामिनः

ഭാര്യ, മക്കൾ, സേവകർ, അതിഥികൾ എന്നിവരോടു ദുർവ്യവഹാരം ചെയ്യുന്നവർ, പിതൃയജ്ഞവും ദേവപൂജയും ഉപേക്ഷിച്ചവർ—ഇവർ നരകഗാമികൾ.

Verse 10

प्रव्रज्यादूषका राजन्ये चैवाश्रमदूषकाः । सखीनां दूषकाश्चैव ते वै निरयगामिनः

ഹേ രാജാ! പ്രവ്രജിതരെ ദൂഷിക്കുന്നവർ, രാജധർമ്മത്തെ മലിനമാക്കുന്നവർ, ആശ്രമങ്ങളെ ഭ്രഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നവർ, സത്സഖികളെ നിന്ദിക്കുന്നവർ—ഇവർ നിശ്ചയമായും നരകഗാമികൾ.

Verse 11

आद्यं पुरुषमीशानं सर्वलोकमहेश्वरम् । न चिंतयंति ये विष्णुं ते वै निरयगामिनः

ആദ്യപുരുഷനും ഈശാനനും സർവ്വലോകങ്ങളുടെ മഹേശ്വരനുമായ വിഷ്ണുവിനെ ധ്യാനിക്കാത്തവർ നിശ്ചയമായും നരകഗാമികളാകുന്നു।

Verse 12

प्रयाजानां मखानां च कन्यानां सुहृदां तथा । साधूनां च गुरूणां च दूषका निरयगामिनः

പ്രയാജവിധികളെയും യാഗങ്ങളെയും, കൂടാതെ കന്യകമാരെയും സുഹൃത്തുകളെയും സാദുക്കളെയും ഗുരുക്കന്മാരെയും ദൂഷിക്കുന്നവർ നിശ്ചയമായും നരകഗാമികൾ।

Verse 13

काष्ठैर्वा शंकुभिर्वापि शून्यैरश्मभिरेव वा । ये मार्गानुपरुंधंति ते वै निरयगामिनः

മരക്കഷണങ്ങളാലോ കുത്തുകളാലോ കല്ലുകളാലോ മറ്റു തടസ്സങ്ങളാലോ വഴികൾ തടയുന്നവർ നിശ്ചയമായും നരകഗാമികൾ।

Verse 14

सर्वभूतेष्वविश्वस्ताः कामेनार्तास्तथैव च । सर्वभूतेषु जिह्माश्च ते वै निरयगामिनः

സകല ജീവികളോടും അവിശ്വാസം പുലർത്തി, കാമവേദനയിൽ പീഡിതരായി, എല്ലാവരോടും വഞ്ചന കാണിക്കുന്നവർ നിശ്ചയമായും നരകഗാമികൾ।

Verse 15

आगतान्भोजनार्थं तु ब्राह्मणान्वृत्तिकर्शितान् । प्रतिषेधं च कुर्वंति ते वै निरयगामिनः

ഭക്ഷണാർത്ഥം വന്ന, ഉപജീവനകഷ്ടത്തിൽ ക്ഷീണിച്ച ബ്രാഹ്മണരെ തടയുകയോ നിരസിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവർ നിശ്ചയമായും നരകഗാമികൾ।

Verse 16

क्षेत्रवृत्तिगृहच्छेदं प्रीतिच्छेदं च ये नराः । आशाच्छेदं प्रकुर्वंति ते वै निरयगामिनः

മറ്റുള്ളവരുടെ ഭൂമി, ഉപജീവനമാര്ഗം, വീട് എന്നിവ കവർന്നെടുക്കുകയും സ്നേഹവും പ്രതീക്ഷയും തകർക്കുകയും ചെയ്യുന്നവർ തീർച്ചയായും നരകത്തിൽ പോകുന്നു.

Verse 17

शस्त्राणां चैव कर्त्तारः शल्यानां धनुषां तथा । विक्रेतारश्च राजेंद्र नरा निरयगामिनः

ഹേ രാജേന്ദ്രാ, ആയുധങ്ങളും കുന്തങ്ങളും വില്ലുകളും നിർമ്മിക്കുന്നവരും അവ വിൽക്കുന്നവരും നരകത്തിൽ പോകുന്നവരാണ്.

Verse 18

अनाथं विक्लवं दीनं रोगार्त्तं वृद्धमेव च । नानुकंपंति ये मूढास्ते वै निरयगामिनः

അനാഥരോടും വിഷമിക്കുന്നവരോടും ദരിദ്രരോടും രോഗികളോടും വൃദ്ധരോടും കരുണ കാണിക്കാത്ത വിഡ്ഢികൾ തീർച്ചയായും നരകത്തിൽ പോകുന്നു.

Verse 19

नियमान्पूर्वमादाय ये पश्चादजितेंद्रियाः । अतिक्रामंति चांचल्यात्ते वै निरयगामिनः

ആദ്യം വ്രതങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുകയും പിന്നീട് ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിക്കാനാവാതെ ചാഞ്ചല്യം കാരണം അവ ലംഘിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവർ നരകത്തിൽ പോകുന്നു.

Verse 20

इत्येते कथिता राजन्नरा निरयगामिनः । स्वर्गलोकस्य गंतारो ये जनास्तान्निबोध मे

ഹേ രാജാവേ, നരകത്തിൽ പോകുന്നവരെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറഞ്ഞു കഴിഞ്ഞു. ഇനി സ്വർഗ്ഗലോകത്തേക്ക് പോകുന്നവരെക്കുറിച്ച് എന്നിൽ നിന്ന് കേട്ടാലും.

Verse 21

सत्येन तपसा क्षांत्या दानेनाध्ययनेन च । ये धर्ममनुवर्तंते ते नराः स्वर्गगामिनः

സത്യം, തപസ്സ്, ക്ഷമ, ദാനം, ശാസ്ത്രാധ്യയനം എന്നിവയാൽ ധർമ്മത്തെ നിരന്തരം അനുസരിക്കുന്നവർ സ്വർഗ്ഗഗാമികളാകുന്നു।

Verse 22

ये च होमपरा ध्यानदेवतार्चनतत्पराः । आददाना महात्मानस्ते नराः स्वर्गगामिनः

ഹോമത്തിൽ പരായണരായി, ധ്യാനത്തിലും ദേവതാര്ചനയിലും തത്പരരായി, ദാനശീലമുള്ള മഹാത്മാക്കൾ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 23

शुचयश्च शुचौ देशे वासुदेवपरायणाः । पठंति विष्णुं गायंति ते नराः स्वर्गगामिनः

ശുചികളായി, ശുചിസ്ഥലത്ത് വസിച്ച്, വാസുദേവപരായണരായി, വിഷ്ണുവിനെ പാരായണം ചെയ്ത് കീർത്തിക്കുന്നവർ സ്വർഗ്ഗഗാമികളാകുന്നു।

Verse 24

मातापित्रोश्च शुश्रूषां ये कुर्वंति सदादृताः । वर्जयंति दिवास्वप्नं ते नराः स्वर्गगामिनः

എപ്പോഴും ആദരത്തോടെ മാതാപിതാക്കളുടെ ശുശ്രൂഷ ചെയ്യുന്നവരും പകൽനിദ്ര ഒഴിവാക്കുന്നവരും സ്വർഗ്ഗഗാമികളാകുന്നു।

Verse 25

सर्वहिंसानिवृत्ताश्च साधुसंगाश्च ये नराः । सर्वस्यापि हिते युक्तास्ते नराः स्वर्गगामिनः

എല്ലാ ഹിംസയും വിട്ടുനിന്ന്, സാദുസംഗം പാലിച്ച്, എല്ലാവരുടെയും ഹിതത്തിൽ നിയുക്തരായവർ സ്വർഗ്ഗഗാമികളാകുന്നു।

Verse 26

सर्वलोभनिवृत्ताश्च सर्वसाहाश्च ये नराः । सर्वस्याश्रयभूताश्च ते नराः स्वर्गगामिनः

സകല ലോഭവും വിട്ടു, എല്ലാ പരീക്ഷകളിലും ധൈര്യത്തോടെ സഹിച്ചു, എല്ലാവർക്കും ആശ്രയമായിരിക്കുന്നവർ—അവർ സ്വർഗ്ഗഗാമികളാകുന്നു।

Verse 27

शुश्रूषाभिस्तपोभिश्च गुरूणां मानदा नराः । प्रतिग्रहनिवृत्ता ये ते नराः स्वर्गगामिनः

ശുശ്രൂഷയും തപസ്സുംകൊണ്ട് ഗുരുക്കന്മാരെ ആദരിക്കുകയും, പ്രതിഗ്രഹം (ദാനം/ഉപഹാരം സ്വീകരിക്കൽ) ഒഴിവാക്കുകയും ചെയ്യുന്നവർ—അവർ സ്വർഗ്ഗഗാമികളാകുന്നു।

Verse 28

सहस्रपरिवेष्टारस्तथैव च सहस्रदाः । त्रातारश्च सहस्राणां ते नराः स्वर्गगामिनः

ആയിരങ്ങളെ അനുഗമിച്ച് ശുശ്രൂഷ ചെയ്യുന്നവർ, ആയിരങ്ങൾ ദാനം ചെയ്യുന്നവർ, ആയിരങ്ങളെ രക്ഷിക്കുന്നവർ—അവർ സ്വർഗ്ഗഗാമികളാകുന്നു।

Verse 29

भयात्पापात्तपाच्छोकाद्दारिद्र्यव्याधिकर्शितान् । विमुंचंति च ये जंतूंस्ते नराः स्वर्गगामिनः

ഭയം, പാപം, കഷ്ടം, ശോകം, ദാരിദ്ര്യം, രോഗം എന്നിവാൽ പീഡിതരായ ജീവികളെ മോചിപ്പിക്കുന്നവർ—അവർ സ്വർഗ്ഗഗാമികളാകുന്നു।

Verse 30

आत्मस्वरूपवंतश्च यौवनस्थाश्च भारत । ये वै जितेंद्रिया धीरास्ते नराः स्वर्गगामिनः

ഹേ ഭാരതാ! ആത്മസ്വരൂപത്തിൽ നിലകൊണ്ട്, യൗവനത്തിലുമെ സ്ഥിരതയോടെ, ജിതേന്ദ്രിയരായി ധീരരായി ഇരിക്കുന്നവർ—അവർ നിശ്ചയമായി സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 31

सुवर्णस्य च दातारो गवां भूमेश्च भारत । अन्नानां वाससां चैव ते नराः स्वर्गगामिनः

ഹേ ഭാരതാ! സ്വർണം, പശു, ഭൂമി, അതുപോലെ അന്നവും വസ്ത്രവും ദാനം ചെയ്യുന്ന പുണ്യന്മാർ സ്വർഗ്ഗലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 32

ये याचिताः प्रहृष्यंति प्रियं दत्वा वदंति च । त्यक्तदानफलेच्छाश्च ते नराः स्वर्गगामिनः

ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ സന്തോഷത്തോടെ ദാനം ചെയ്ത്, തനിക്കു പ്രിയമായതു അർപ്പിച്ച്, മധുരവചനം പറയുകയും ദാനഫലലാഭാഗ്രഹം ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവർ സ്വർഗ്ഗഗാമികൾ ആകുന്നു.

Verse 33

निवेशनानां धान्यानां नराणां च परंतप । स्वयमुत्पाद्य दातारः पुरुषाः स्वर्गगामिनः

ഹേ പരന്തപാ! വാസസ്ഥലവും ധാന്യവും താനേ ഉൽപ്പാദിപ്പിച്ച്, മനുഷ്യർക്കു സഹായമായി ദാനം ചെയ്യുന്ന പുരുഷന്മാർ സ്വർഗ്ഗഗാമികൾ ആകുന്നു.

Verse 34

द्विषतामपि ये दोषान्न वदंति कदाचन । कीर्तयंति गुणान्ये च ते नराः स्वर्गगामिनः

തങ്ങളെ ദ്വേഷിക്കുന്നവരുടെ പോലും ദോഷങ്ങൾ ഒരിക്കലും പറയാതെ, അവരുടെ ഗുണങ്ങളേ കീര്ത്തിക്കുന്നവർ സ്വർഗ്ഗഗാമികൾ ആകുന്നു.

Verse 35

ये परेषां श्रियं दृष्ट्वा न वितप्यंति मत्सरात् । प्रहृष्टाश्चाभिनंदंति ते नराः स्वर्गगामिनः

മറ്റുള്ളവരുടെ സമൃദ്ധി കണ്ടിട്ടും അസൂയകൊണ്ട് കത്താതെ, സന്തോഷത്തോടെ അഭിനന്ദിക്കുന്നവർ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 36

प्रवृत्तौ च निवृत्तौ च श्रुतिशास्त्रोक्तमेव च । आचरंति महात्मानस्ते नराः स्वर्गगामिनः

പ്രവൃത്തിയിലും നിവൃത്തിയിലും വേദശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന വിധിയെ യഥാവിധി ആചരിക്കുന്ന മഹാത്മാക്കൾ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 37

ये नराणां वचो वक्तुं न जानंति च विप्रियम् । प्रियवाक्यैकविज्ञातास्ते नराः स्वर्गगामिनः

മറ്റുള്ളവരെ വേദനിപ്പിക്കുന്ന അപ്രിയവാക്കുകൾ പറയാൻ അറിയാത്തവരും, മധുരവാക്കുകൾ കൊണ്ടുമാത്രം അറിയപ്പെടുന്നവരും സ്വർഗ്ഗഗാമികളാകുന്നു।

Verse 38

ये नामभागान्कुर्वंति क्षुत्तृष्णा श्रमपीडिताः । हंतकारस्य कर्तारस्ते नराः स्वर्गगामिनः

ക്ഷുധ, ദാഹം, ക്ഷീണം എന്നിവ കൊണ്ട് പീഡിതരായിട്ടും തങ്ങളുടെ നിശ്ചിത നാമഭാഗം (പവിത്ര നാമജപത്തിന്റെ അംശം) നിർവഹിക്കുന്നവർ ‘ഹന്തകാര’ത്തിന്റെ കർത്താക്കളായി സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 39

वापीकूपतडागानां प्रपानां चैव वेश्मनाम् । आरामाणां च कर्तारस्ते नराः स्वर्गगामिनः

കിണർ, കൂപം, തടാകം, കുടിവെള്ളകേന്ദ്രം (പ്രപ), ആശ്രയഗൃഹം, ഉദ്യാനാരാമം എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്നവർ സ്വർഗ്ഗഗാമികളാകുന്നു।

Verse 40

असत्येष्वपि ये सत्या ऋजवो नार्जवेष्वपि । रिपुष्वपिहिता ये च ते नराः स्वर्गगामिनः

അസത്യരുടെ ഇടയിലും സത്യനിഷ്ഠരായി നിലകൊള്ളുന്നവർ; കപടരുടെ ഇടയിലും നേരായവർ; ശത്രുക്കളോടും വൈരം നിയന്ത്രിച്ച് നിർത്തുന്നവർ—അവർ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 41

यस्मिन्कस्मिन्कुले जाता बहुपुत्राः शतायुषः । सानुक्रोशाः सदाचारास्ते नराः स्वर्गगामिनः

ഏതു കുലത്തിൽ ജനിച്ചാലും, അനേകം പുത്രന്മാരാൽ സമൃദ്ധരും ശതായുസ്സുള്ളവരും, കരുണാശീലരും സദാചാരികളുമായ നരന്മാർ സ്വർഗ്ഗഗാമികളാകുന്നു।

Verse 42

कुर्वंत्यवंध्यं दिवसं धर्मेणैकेन सर्वदा । व्रतं गृह्णंति ये नित्यं ते नराः स्वर्गगामिनः

ധർമ്മത്തിലെ ഒരൊറ്റ കർമം കൊണ്ടെങ്കിലും ദിനത്തെ ഫലപ്രദമാക്കി, നിത്യം വ്രതം സ്വീകരിക്കുന്നവർ സ്വർഗ്ഗഗാമികളാകുന്നു।

Verse 43

आक्रोशंतं स्तुवंतं च तुल्यं पश्यंति ये नराः । शांतात्मानो जितात्मानस्ते नराः स्वर्गगामिनः

അപമാനിക്കുന്നവനെയും സ്തുതിക്കുന്നവനെയും ഒരുപോലെ കാണുന്ന, മനഃശാന്തിയും ആത്മനിയന്ത്രണവും ഉള്ളവർ സ്വർഗ്ഗഗാമികളാകുന്നു।

Verse 44

ये चापि भयसंत्रस्तान्ब्राह्मणांश्च तथा स्त्रियः । सार्थान्वा परिरक्षंति ते नराः स्वर्गगामिनः

ഭയത്താൽ വിറയുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും സ്ത്രീകളെയും, അല്ലെങ്കിൽ യാത്രക്കാരുടെയോ വ്യാപാരികളുടെയോ സംഘങ്ങളെയും സംരക്ഷിക്കുന്നവർ സ്വർഗ്ഗഗാമികളാകുന്നു।

Verse 45

गंगायां पुष्करे तीर्थे गयायां च विशेषतः । पितृपिंडप्रदातारस्ते नराः स्वर्गगामिनः

ഗംഗയിൽ, പുഷ്കര തീർത്ഥത്തിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ഗയയിൽ പിതൃകൾക്കായി പിണ്ഡദാനം ചെയ്യുന്നവർ സ്വർഗ്ഗഗാമികളാകുന്നു।

Verse 46

न वशे चेंद्रियाणां च ये नराः संयमस्थिताः । त्यक्तलोभभयक्रोधास्ते नराः स्वर्गगामिनः

ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ അധീനതയിൽപ്പെടാതെ, സംയമത്തിൽ നിലകൊണ്ട്, ലോഭം, ഭയം, ക്രോധം എന്നിവ ഉപേക്ഷിച്ചവർ—അത്തരം മനുഷ്യർ സ്വർഗ്ഗഗാമികളാകുന്നു।

Verse 47

यूका मत्कुणदंशादीन्ये जंतूंस्तुदतस्तनुम् । पुत्रवत्परिरक्षंति ते नराः स्वर्गगामिनः

പേൻ, കട്ടിലപ്പുഴു, കൊതുക് മുതലായവ ശരീരം കടിച്ചും കുത്തിയും വേദനിപ്പിച്ചാലും, അവയെ പുത്രനെപ്പോലെ സംരക്ഷിക്കുന്നവർ—സ്വർഗ്ഗഗാമികളാകുന്നു।

Verse 48

अज्ञानाच्च यथोक्तेन विधिना संचयंति च । सर्वद्वंद्वसहा लोके ते नराः स्वर्गगामिनः

അജ്ഞാനവശത്താലും ശാസ്ത്രോക്തവിധിപ്രകാരം സഞ്ചയം (പുണ്യം/ദാനാദി) ചെയ്യുന്നവരും, ലോകത്തിലെ എല്ലാ ദ്വന്ദ്വങ്ങളും സഹിക്കുന്നവരും—സ്വർഗ്ഗഗാമികളാകുന്നു।

Verse 49

ये पूताः परदारांश्च कर्मणा मनसा गिरा । रमयंति न सत्वस्थास्ते नराः स्वर्गगामिनः

ശുദ്ധരും ആത്മസംയമമുള്ളവരുമായവർ, കർമ്മം, മനസ്സ്, വാക്ക് എന്നിവകൊണ്ട് പരസ്ത്രീയെ രമിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കാത്തവർ—സ്വർഗ്ഗഗാമികളാകുന്നു।

Verse 50

निंदितानि न कुर्वंति कुर्वंति विहितानि च । आत्मशक्तिं विजानंति ते नराः स्वर्गगामिनः

നിന്ദ്യമായ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യാതെ, ശാസ്ത്രവിഹിത കർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ച്, സ്വന്തം അന്തർശക്തിയെ അറിയുന്നവർ—സ്വർഗ്ഗഗാമികളാകുന്നു।

Verse 51

एवं ते कथितं सर्वं मया तत्त्वेन पार्थिव । दुर्गतिः सद्गतिश्चैव प्राप्यते कर्मभिर्यथा

ഹേ രാജാവേ, ഞാൻ നിനക്കു തത്ത്വപ്രകാരം എല്ലാം പറഞ്ഞു—കർമ്മങ്ങളാൽ ദുർഗതിയും സദ്ഗതിയും എങ്ങനെ ലഭിക്കുന്നു എന്നു।

Verse 52

नरः परेषां प्रतिकूलमाचरन्प्रयाति घोरं नरकं सुदारुणम् । सदानुकूलस्य नरस्य जीविनः सुखावहा मुक्तिरदूरसंस्थिता

മറ്റുള്ളവരോടു പ്രതികൂലമായി പെരുമാറുന്നവൻ ഭയങ്കരവും അതിദാരുണവുമായ നരകത്തിലേക്കു പോകുന്നു; എന്നാൽ സദാ അനുകൂലമായി ജീവിക്കുന്നവന്നു സുഖദായിനിയായ മോക്ഷം ദൂരെയല്ല।

Verse 96

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे षण्णवतितमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിന്റെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ, വേനോപാഖ്യാനാന്തർഗതമായി, ഗുരുതീർത്ഥമാഹാത്മ്യവും ച്യവനചരിത്രവും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന തൊണ്ണൂറ്റാറാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।