Adhyaya 48

Verse 1

ब्राह्मण्युवाच । माथुरे विषये रम्ये मथुरायां नृपोत्तमः । उग्रसेनेति विख्यातो यादवः परवीरहा

ബ്രാഹ്മണീ പറഞ്ഞു—രമ്യമായ മാഥുര ദേശത്തിൽ, മഥുരാ നഗരത്തിൽ, ഉഗ്രസേനൻ എന്നു പ്രസിദ്ധനായ യാദവവംശീയ ശ്രേഷ്ഠരാജാവ് ഉണ്ടായിരുന്നു; ശത്രുവീരഹന്താവായിരുന്നു അവൻ।

Verse 2

सर्वधर्मार्थतत्त्वज्ञो वेदज्ञः श्रुतवान्बली । दाता भोक्ता गुणग्राही सद्गुणान्वेत्ति भूपतिः

ആ ഭൂപതി സർവ്വധർമ്മാർത്ഥതത്ത്വജ്ഞൻ, വേദജ്ഞൻ, ശ്രുതിമാൻ, ബലവാൻ; ദാതാവ്, യഥോചിതമായി ഭോഗിക്കുന്നവൻ, ഗുണഗ്രാഹി, സദ്ഗുണവിവേകി ആയിരുന്നു।

Verse 3

राज्यं चकार मेधावी प्रजा धर्मेण पालयेत् । एवं स च महातेजा उग्रसेनः प्रतापवान्

ആ മേധാവി രാജ്യം ഏറ്റെടുത്തു ധർമ്മപ്രകാരം പ്രജകളെ പാലിച്ചു. ഇങ്ങനെ ഉഗ്രസേനൻ മഹാതേജസ്സും പ്രതാപവും ഉള്ള പരാക്രമശാലിയായിരുന്നു।

Verse 4

वैदर्भे विषये पुण्ये सत्यकेतुः प्रतापवान् । तस्य कन्या महाभागा पद्माक्षी कमलानना

പുണ്യമായ വൈദർഭ ദേശത്തിൽ സത്യകേതു എന്ന പ്രതാപവാൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവന്റെ പുത്രി മഹാഭാഗ്യവതി—പദ്മാക്ഷി, കമലാനനാ।

Verse 5

नाम्ना पद्मावती नाम सत्यधर्मपरायणा । सा तु स्त्रीणां गुणैर्युक्ता द्वितीयेव समुद्रजा

അവൾ പത്മാവതി എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധയായി, സത്യധർമ്മപരായണയായി. സ്ത്രീഗുണങ്ങളാൽ സമ്യക്‌ യുക്തയായി, സമുദ്രജാ ലക്ഷ്മിയുടെ രണ്ടാം രൂപംപോലെ തോന്നി।

Verse 6

वैदर्भी शुशुभे राजन्स्वगुणैः सत्यकारणैः । माथुर उग्रसेनस्तु उपयेमे सुलोचनाम्

ഹേ രാജാവേ, വൈദർഭീ രാജകുമാരി സത്യത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമായ സ്വന്തം സദ്ഗുണങ്ങളാൽ ദീപ്തയായി; മഥുരയിലെ ഉഗ്രസേനൻ ആ സുലോചനയെ വിവാഹം ചെയ്തു.

Verse 7

तया सह महाभाग सुखं रेमे प्रतापवान् । अतिप्रीतो गुणैस्तस्यास्तया सह सुखीभवेत्

ഹേ മഹാഭാഗാ, ആ പ്രതാപവാൻ അവളോടൊപ്പം സുഖത്തോടെ വിഹരിച്ചു; അവളുടെ ഗുണങ്ങളിൽ അതിപ്രീതി കൊണ്ടു അവളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ആനന്ദത്തോടെ ജീവിച്ചു.

Verse 8

तस्याः स्नेहेन प्रीत्या च संमुग्धो माथुरेश्वरः । पद्मावती महाभागा तस्य प्राणप्रियाभवत्

അവളുടെ സ്നേഹവും പ്രീതിയും കൊണ്ട് മഥുരാധിപൻ മയങ്ങി; മഹാഭാഗയായ പദ്മാവതി അദ്ദേഹത്തിന് പ്രാണപ്രിയയായി മാറി.

Verse 9

तया विना न बुभुजे तया सह प्रक्रीडयेत् । तया विना न सेवेत परमं सुखमेव सः

അവളില്ലാതെ അദ്ദേഹം ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ചില്ല; അവളോടൊപ്പം മാത്രമേ ക്രീഡിച്ചു വിഹരിച്ചുള്ളൂ. അവളില്ലാതെ മറ്റൊന്നിനെയും ആശ്രയിച്ചില്ല; അവളേ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരമസുഖമായിരുന്നു.

Verse 10

एवं प्रीतिकरौ जातौ परस्परमनुत्तमौ । स्नेहवंतौ द्विजश्रेष्ठ सुखसंप्रीतिदायकौ

ഇങ്ങനെ അവർ പരസ്പരം അനുത്തമരായി, പ്രീതികരരായി മാറി; ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, സ്നേഹവാന്മാരായി അവർ സുഖവും ഗാഢ സംതൃപ്തിയും നൽകുന്നവരായിരുന്നു.

Verse 11

सत्यकेतुश्च राजेंद्रः सस्मार स पद्मावतीम् । स्वसुतां तां महाभागो माता तस्याः सुदुःखिता

രാജേന്ദ്രനായ സത്യകേതു തന്റെ തന്നെ പുത്രി പദ്മാവതിയെ സ്മരിച്ചു. ആ മഹാഭാഗനും അവളെ ഓർത്തു; അവളുടെ മാതാവ് അതിഗാഢ ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി.

Verse 12

स दूतान्प्रेषयामास वैदर्भो मथुरां प्रति । उग्रसेनं नृवीरेंद्रं सादरेण द्विजोत्तम

ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, വൈദർഭരാജാവ് പിന്നെ ആദരത്തോടെ ദൂതന്മാരെ മഥുരയിലേക്കയച്ചു, വീരനൃപശ്രേഷ്ഠനായ ഉഗ്രസേനനെ ക്ഷണിക്കുവാൻ.

Verse 13

उग्रसेनं महाराजं स दूतो वाक्यमब्रवीत् । विदर्भाधिपतिर्वीरो भक्त्या स्नेहेन नंदयन्

ആ ദൂതൻ മഹാരാജ ഉഗ്രസേനനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു—“വിദർഭാധിപനായ വീരൻ (സത്യകേതു) ഭക്തിയും സ്നേഹവും കൊണ്ട് നിങ്ങളെ സന്തോഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്…”

Verse 14

आत्मनः कुशलं ब्रूते भवतां परिपृच्छति । सत्यकेतुर्महाराज त्वामेवं परिपृष्टवान्

അവൻ തന്റെ കുശലം അറിയിക്കുകയും നിങ്ങളുടെ കുശലം അന്വേഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഹേ മഹാരാജാ, സത്യകേതു ഇങ്ങനെ നിങ്ങളെ ചോദിച്ചറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

Verse 15

दर्शनाय प्रेषयस्व सुतां पद्मावतीं मम । यदि त्वं मन्यसे नाथ प्रीतिस्नेहं हितस्य च

എന്റെ ദർശനത്തിനായി എന്റെ പുത്രി പദ്മാവതിയെ അയയ്ക്കുക. ഹേ നാഥാ, എനിക്കു നേരെ പ്രീതി, സ്നേഹം, ഹിതഭാവം സത്യമായി കരുതുന്നുവെങ്കിൽ.

Verse 16

प्रेषयस्व महाभागां प्रियां प्रीतिकरां तव । औत्कण्ठ्येन महाराज स सोत्कंठेन वर्तते

ഹേ മഹാരാജാ, നിനക്കു പ്രീതികരമായ മഹാഭാഗ്യവതിയായ പ്രിയയെ അയയ്ക്കുക. അവൻ ഉത്കണ്ഠയിൽ വ്യാകുലനായി അതേ ഉത്കണ്ഠയിൽ തന്നെയിരിക്കുന്നു.

Verse 17

समाकर्ण्य ततो वाक्यमुग्रसेनो नृपोत्तमः । प्रीत्या स्नेहेन तस्यापि सत्यकेतोर्महात्मनः

ആ വാക്കുകൾ കേട്ട നൃപശ്രേഷ്ഠനായ ഉഗ്രസേനൻ മഹാത്മാവായ സത്യകേതുവിനോടും പ്രീതിയും സ്നേഹവും നിറഞ്ഞവനായി.

Verse 18

दाक्षिण्येन च विप्रेंद्र प्रेषयामास भूपतिः । पद्मावतीं प्रियां भार्यामुग्रसेनः प्रतापवान्

ഹേ വിപ്രേന്ദ്രാ, പ്രതാപവാനായ രാജാവ് ഉഗ്രസേനൻ ദാക്ഷിണ്യത്തോടെ തന്റെ പ്രിയഭാര്യ പത്മാവതിയെ അയച്ചു.

Verse 19

प्रेषितानेन राजेंद्र गता पद्मावती स्वकम् । पूर्वं गृहं सती सा तु महाहर्षेण संकुला

ഹേ രാജേന്ദ്രാ, അവൻ അയച്ച സതീ പത്മാവതി മഹാഹർഷം നിറഞ്ഞവളായി തന്റെ മുൻഗൃഹമായ സ്വഗൃഹത്തിലേക്കു പോയി.

Verse 20

पितृपूर्वं कुटुंबं तु ददृशे चारुमंगला । पितुः पादौ ननामाथ शिरसा सत्यतत्परा

അപ്പോൾ ചാരുമംഗലാ പിതാവിനെ മുൻപാക്കി കൂടിയ കുടുംബത്തെ കണ്ടു. സത്യനിഷ്ഠയായി തലകുനിച്ച് പിതാവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ പ്രണാമം ചെയ്തു.

Verse 21

आगतायां महाराजा पद्मावत्यां द्विजोत्तम । हर्षेण महताविष्टो विदर्भाधिपतिर्नृपः

ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! പദ്മാവതി എത്തിയപ്പോൾ വിദർഭാധിപനായ മഹാരാജാവ് മഹാ ഹർഷത്തിൽ നിറഞ്ഞു।

Verse 22

वर्द्धिता दानमानैश्च वस्त्रालंकारभूषणैः । पद्मावती सुखेनापि पितुर्गेहे प्रवर्तते

ദാനവും മാനവും ലഭിച്ച് വളർന്ന, വസ്ത്ര-അലങ്കാര-ഭൂഷണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട പദ്മാവതി സുഖത്തോടെ പിതൃഗൃഹത്തിൽ തന്നെ പാർത്തു।

Verse 23

सखीभिः सहिता सा तु निःशंका परिवर्तते । रमते सा तदा तत्र यथापूर्वं तथैव च

അവൾ സഖികളോടൊപ്പം നിശ്ശങ്കയായി സഞ്ചരിച്ചു; അവിടെ മുമ്പുപോലെ തന്നേ അതേവിധം ആനന്ദിച്ചു।

Verse 24

गृहे वने तडागेषु प्रासादे च तथैव सा । पुनर्बालेव भूता सा निर्लज्जा संप्रवर्तते

വീട്ടിലും, വനത്തിലും, കുളങ്ങളരികിലും, പ്രാസാദങ്ങളിലും അവൾ വീണ്ടും ബാലികപോലെ ആയി, ലജ്ജയില്ലാതെ സ്വേച്ഛയായി നടന്നു।

Verse 25

निःशंका वर्तते विप्र सखीभिः सह सर्वदा । पतिव्रता महाभागा हर्षेण महतान्विता

ഹേ വിപ്രാ! അവൾ സഖികളോടൊപ്പം എപ്പോഴും നിശ്ശങ്കയായി വർത്തിക്കുന്നു; പതിവ്രത, മഹാഭാഗ്യവതി, മഹാ ഹർഷത്തോടെ യുക്തയാണ്।

Verse 26

सुखं तु पितृगेहस्य दुर्लभं श्वशुरे गृहे । एवं ज्ञात्वा तदा रेमे कदा ईदृग्भविष्यति

പിതൃഗൃഹത്തിലെപ്പോലുള്ള സുഖം ശ്വശുരഗൃഹത്തിൽ ദുർലഭം. ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് അവൾ അന്ന്—“ഇത്തരമൊരു അവസ്ഥ വീണ്ടും എപ്പോൾ വരും?” എന്നു ചിന്തിച്ച് ശാന്തയായി.

Verse 27

अनेन मोहभावेन क्रीडालुब्धा वरानना । सखीभिः सहिता नित्यं वनेषूपवने तदा

ഈ മോഹഭാവത്തിൽ ക്രീഡാലോലമായ ആ സുന്ദരമുഖി സ്ത്രീ സഖികളോടൊപ്പം നിത്യവും വനങ്ങളിലും ഉപവനങ്ങളിലും സഞ്ചരിക്കുമായിരുന്നു.

Verse 48

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रेऽष्टचत्वारिंशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ വേനോപാഖ്യാനാന്തർഗതമായ ‘സുകലാ-ചരിത്രം’ എന്ന അഷ്ടചത്വാരിംശ അധ്യായം സമാപ്തമായി.