Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

Dialogue with the Parrot-Sage: Lineage, Ignorance, and the Vow of Learning

देवतायतने दुःखी उपविष्टस्त्वहं कदा । मद्भाग्यैः प्रेरितः कश्चित्सिद्ध एकः समागतः

devatāyatane duḥkhī upaviṣṭastvahaṃ kadā | madbhāgyaiḥ preritaḥ kaścitsiddha ekaḥ samāgataḥ

ഒരു വേള ഞാൻ ദേവാലയത്തിൽ ദുഃഖത്തോടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, എന്റെ സൗഭാഗ്യപ്രേരണയാൽ ഒരു സിദ്ധ മഹർഷി അവിടെ എത്തി।

देवतायतनेin the temple/shrine of the deity
देवतायतने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेवता-आयतन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवतायाः आयतनम्)
दुःखीsorrowful
दुःखी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुःखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (अहम् इत्यस्य)
उपविष्टःseated
उपविष्टः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootउप-विश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि/कर्तरि प्रयोगे ‘seated’ (स्थित्यर्थक)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/समुच्चय-भेदक (but/indeed)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कदाwhen?
कदा:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootकदा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक-कालवाचक क्रियाविशेषण (interrogative adverb of time)
मत्-भाग्यैःby my fortunes
मत्-भाग्यैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमत् (अस्मद्-षष्ठी/सम्बन्ध) + भाग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मम भाग्यैः)
प्रेरितःimpelled
प्रेरितः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र-ईर्/ईर् (धातु) + णिच् + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘impelled/urged’ (कर्मणि भावः)
कश्चित्someone
कश्चित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formअनिश्चित-सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सिद्धःa perfected one (siddha)
सिद्धः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सिद्ध-पुरुषः’
एकःone
एकः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (सिद्धः)
समागतःarrived
समागतः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-आ-गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘arrived/come’

Unspecified narrator (first-person speaker within the chapter’s ongoing dialogue context)

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: karuna

Type: temple

Sandhi Resolution Notes: उपविष्टस्+तु+अहम् → उपविष्टस्त्वहम्; मद्+भाग्यैः → मद्भाग्यैः; कश्चित्+सिद्धः → कश्चित्सिद्धः.

S
Siddha
D
Devatā (deity/temple)

FAQs

It links personal distress and refuge in a temple with the sudden arrival of a siddha, framing the meeting as the fruit of prior good fortune (merit/grace).

A siddha is a spiritually accomplished being—often depicted as perfected through tapas and realization—who can guide others and appears at critical moments in narratives.

Even in sorrow, turning toward sacred space can become the occasion for guidance; helpful encounters are portrayed as arising from accumulated merit and providential timing.