Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

The Greatness of Puruṣottama

Aṣṭākṣarī Maṇḍala-Pūjā and Nyāsa

पंचांगं वैष्णवं चैव चतुर्व्यूहं तथैव च । करशुद्धिं प्रकुर्वीत मूलमंत्रेण साधकः ॥ ८ ॥

paṃcāṃgaṃ vaiṣṇavaṃ caiva caturvyūhaṃ tathaiva ca | karaśuddhiṃ prakurvīta mūlamaṃtreṇa sādhakaḥ || 8 ||

സാധകൻ വൈഷ്ണവ പഞ്ചാംഗവും ചതുര്വ്യൂഹ ധ്യാനവും ചെയ്യണം. അതുപോലെ മൂലമന്ത്രംകൊണ്ട് കരശുദ്ധി, അഥവാ കൈകളുടെ ശുദ്ധി നിർവഹിക്കണം॥

pañca-aṅgamthe fivefold set (pañcāṅga)
pañca-aṅgam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpañca (प्रातिपदिक) + aṅga (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
vaiṣṇavamVaiṣṇava
vaiṣṇavam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootvaiṣṇava (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); qualifying 'pañcāṅgam'
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormParticle (निपात), emphasis
catur-vyūhamthe fourfold emanation (caturvyūha)
catur-vyūham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcatur (प्रातिपदिक) + vyūha (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
tathālikewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/प्रकार)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormParticle (निपात), emphasis
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)
kara-śuddhimpurification of the hands
kara-śuddhim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkara (प्रातिपदिक) + śuddhi (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
prakurvītashould perform
prakurvīta:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√kṛ (धातु)
FormOptative (विधिलिङ्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Ātmanepada (आत्मनेपद)
mūla-mantreṇawith the root-mantra
mūla-mantreṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootmūla (प्रातिपदिक) + mantra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
sādhakaḥthe practitioner
sādhakaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsādhaka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)

Sanatkumara (in instruction to Narada)

Vrata: none

Rasa: {"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"bhakti","emotional_journey":"Quiet confidence in disciplined worship—expanding from auxiliaries (pañcāṅga) to cosmic theology (caturvyūha) and practical purity (kara-śuddhi)."}

V
Vishnu

FAQs

It emphasizes that devotion to Viṣṇu is supported by disciplined preparation—mantra-based purification and structured auxiliaries—so worship becomes inwardly focused and ritually correct.

Bhakti here is not merely emotion; it is cultivated through attentive Vaiṣṇava practice—remembering Viṣṇu’s forms (the Vyūhas) and using the mūla-mantra with purity and concentration.

Ritual procedure and mantra-application are highlighted—especially preparatory purification (kara-śuddhi) and structured worship-limbs, reflecting applied śikṣā/mantra-prayoga and āgamic-style discipline within Purāṇic instruction.