विश्वेश्वरमजं विष्णुं सर्वज्ञमपराजितम् । नीलोत्पलदलश्यामं पुंडरीकनिभेक्षणम् ॥ ७४ ॥
viśveśvaramajaṃ viṣṇuṃ sarvajñamaparājitam | nīlotpaladalaśyāmaṃ puṃḍarīkanibhekṣaṇam || 74 ||
വിശ്വേശ്വരനായ, അജനായ, സർവ്വജ്ഞനായ, അപരാജിതനായ വിഷ്ണുവിനെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു—നീലോത്പലദളത്തെപ്പോലെ ശ്യാമവർണ്ണൻ, പുണ്ഡരീകസമാന നേത്രങ്ങളുള്ളവൻ.
Narada
Vrata: none
Primary Rasa: bhakti
Secondary Rasa: adbhuta
It functions as a dhyāna-stuti: the devotee centers the mind on Viṣṇu’s supreme lordship (viśveśvara), transcendence (aja), omniscience (sarvajña), and invincibility (aparājita), using sacred iconography (blue-lotus hue, lotus eyes) to stabilize devotion.
It models bhakti through praise and remembrance (smaraṇa) of Viṣṇu’s names and qualities; such contemplative glorification is a direct, accessible practice that purifies the heart and aligns worship—especially in tīrtha contexts—toward the Supreme.
Primarily vyākaraṇa-based clarity of divine epithets (compound meanings like nīlotpaladalaśyāma and puṇḍarīkanibhekṣaṇa) supports correct recitation and meditation; the verse is used as a dhyāna aid rather than a ritual-technical injunction.