Shloka 1

वसुरुवाच । श्रृणु मोहिनि वक्ष्यामि गंगाया दर्शने फलम् । यदुक्तं हि पुराणेषु मुनिभिस्तत्त्वदर्शिभिः ॥ १ ॥

vasuruvāca | śrṛṇu mohini vakṣyāmi gaṃgāyā darśane phalam | yaduktaṃ hi purāṇeṣu munibhistattvadarśibhiḥ || 1 ||

വസു പറഞ്ഞു—ഹേ മോഹിനീ, ശ്രവിക്കൂ; ഗംഗാദർശനത്തിന്റെ ഫലം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു; അത് പുരാണങ്ങളിൽ തത്ത്വദർശികളായ മുനിമാർ പറഞ്ഞതുതന്നെ।

वसुःVasu
वसुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपदम्
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative); मध्यमपुरुष; एकवचन; परस्मैपदम्
मोहिनिO Mohinī
मोहिनि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमोहिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन-विभक्ति (Vocative); एकवचन
वक्ष्यामिI shall tell
वक्ष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट् (Simple Future); उत्तमपुरुष; एकवचन; परस्मैपदम्
गङ्गायाःof the Ganges
गङ्गायाः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध/Genitive); एकवचन
दर्शनेin (the act of) seeing
दर्शने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/Locative); एकवचन; निमित्तार्थे (in the matter/occasion of seeing)
फलम्the fruit/result
फलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (कर्म); एकवचन
यत्that which
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun; here introducing ‘that which...’)
उक्तम्said/declared
उक्तम्:
Kriya (क्रिया/participial)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; ‘said/declared’
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle; emphasis ‘indeed’)
पुराणेषुin the Purāṇas
पुराणेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/Locative); बहुवचन
मुनिभिःby sages
मुनिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (करण/Instrumental); बहुवचन
तत्त्व-दर्शिभिःby truth-seers
तत्त्व-दर्शिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक) + दर्शिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; बहुवचन; तत्पुरुषः (तत्त्वं पश्यन्ति इति = seers of truth); मुनिभिः इति सह विशेषणवत्

Vasu

Vrata: none

Rasa: {"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"bhakti","emotional_journey":"A calm invitation to listen that gently turns toward devotional anticipation as the promised ‘fruit of beholding Gaṅgā’ is introduced with Purāṇic authority."}

G
Ganga
M
Mohini

FAQs

It introduces the Ganga Mahatmya by grounding the promised benefits of Ganga-darśana in established Purāṇic authority spoken by truth-seeing sages, framing the topic as a dharmic, merit-bestowing teaching.

By presenting Ganga-darśana as a sacred, Purāṇically endorsed act, it supports bhakti through reverent encounter with a divine tīrtha—devotion expressed via remembrance, honoring, and seeking the presence of the holy river.

No specific Vedāṅga technique is taught in this verse; it functions as an introductory pramāṇa (scriptural citation) establishing Purāṇic authority for tīrtha-related practice.