Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 50

Gṛhastha-nitya-karman: Śauca, Sandhyā-vidhi, Pañca-yajña, and Āśrama-krama

द्विषद्वर्गं समुत्सार्य द्रुपदां शिरसि क्षिपेत् । ऋतं च सत्यमेतेन कृत्वा चैवाघमर्षणम् ॥ ५० ॥

dviṣadvargaṃ samutsārya drupadāṃ śirasi kṣipet | ṛtaṃ ca satyametena kṛtvā caivāghamarṣaṇam || 50 ||

ദ്വേഷികളുടെ കൂട്ടത്തെ അകറ്റി (പാപഭാരം) ദ്രുപദന്റെ ശിരസ്സിൽ നിക്ഷേപിക്കണം. ഇതിലൂടെ ഋതവും സത്യവും സ്ഥാപിതമായി, തീർച്ചയായും ‘അഘമർഷണം’—പാപക്ഷാലനം—നടക്കുന്നു।

द्विषत्-वर्गम्the group of enemies
द्विषत्-वर्गम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्विषत् (कृदन्त-प्रातिपदिक) + वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (षष्ठी): द्विषतां वर्गः = ‘group of enemies’
समुत्सार्यhaving expelled
समुत्सार्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + उत् + सृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); ‘having driven out/removed’
द्रुपदाम्a bundle of darbha/kusha (grass)
द्रुपदाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्रुपद (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; (द्रुपदा = दर्भ/कुश-गुच्छः इत्यर्थे)
शिरसिon the head
शिरसि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; देशाधिकरणम्
क्षिपेत्should place/throw
क्षिपेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
ऋतम्ṛta (cosmic order/truth)
ऋतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
एतेनwith this (mantra/act)
एतेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; सर्वनाम
कृत्वाhaving performed
कृत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); ‘having done’
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
एवindeed/just
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपातः (emphatic particle)
अघमर्षणम्Aghamarṣaṇa (sin-destroying rite/mantra)
अघमर्षणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअघ + मर्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः: अघस्य मर्षणम् = ‘removal of sin’; मन्त्रनाम/कर्मनाम

Sanatkumara (teaching Narada in dialogue)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

N
Narada
S
Sanatkumara
A
Aghamarshana

FAQs

It frames Aghamarṣaṇa as a dharmic act that restores Ṛta (right order) and Satya (truth), portraying expiation not merely as cleansing but as re-alignment with cosmic and ethical law.

While primarily ritual-expiatory, it supports bhakti by emphasizing inner and outer purity: removing ‘enemies’ (obstacles such as anger, deceit, and sin) prepares the practitioner for steadiness in truthful devotion.

It points to prayāścitta/ritual procedure (kalpa-oriented discipline) and the Vedic ethic of Ṛta–Satya, indicating that correct practice and truthfulness are integral to sin-removal rites like Aghamarṣaṇa.