Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 48

Ekādaśī Vrata-Vidhi and the Galava–Bhadrashīla Itihāsa

Dharmakīrti before Yama

सत्सङ्गेऽपि मनुष्याणां पूर्वपुण्यातिरेकतः । जायते भगवद्भक्तिस्तदहं विस्मयं गतः ॥ ४८ ॥

satsaṅge'pi manuṣyāṇāṃ pūrvapuṇyātirekataḥ | jāyate bhagavadbhaktistadahaṃ vismayaṃ gataḥ || 48 ||

സത്സംഗം ലഭിച്ചാലും മനുഷ്യരിൽ ഭഗവദ്ഭക്തി മുൻജന്മപുണ്യത്തിന്റെ അധിക്യത്താൽ മാത്രമേ ഉദിക്കൂ; അത് കണ്ടു ഞാൻ വിസ്മയപ്പെട്ടു।

सत्सङ्गेin the company of the good
सत्सङ्गे:
अधिकरण (अधिकरणम्/Locative)
TypeNoun
Rootसत्सङ्ग (प्रातिपदिक) < सत् + सङ्ग
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (सतां सङ्गः)
अपिeven/also
अपि:
सम्बन्ध/निपात (particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), अर्थः ‘even/also’
मनुष्याणाम्of men/humans
मनुष्याणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive)
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
पूर्वपुण्यातिरेकतःdue to the excess of prior merit
पूर्वपुण्यातिरेकतः:
अपादान (अपादानम्/Ablative-cause)
TypeNoun
Rootपूर्वपुण्यातिरेक (प्रातिपदिक) < पूर्व + पुण्य + अतिरेक
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; तत्पुरुष-समासः; पञ्चमी-हेतौ (ablative of cause)
जायतेarises/is born
जायते:
क्रिया (आख्यात/Verb)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; भावे/कर्मणि प्रयोगः ‘is born/arises’
भगवद्भक्तिःdevotion to the Lord
भगवद्भक्तिः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभगवद्भक्ति (प्रातिपदिक) < भगवत् + भक्ति
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (भगवतः भक्तिः)
तत्that (fact)
तत्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम
अहम्I
अहम्:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
विस्मयम्astonishment
विस्मयम्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootविस्मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
गतःhaving attained (become)
गतः:
क्रियाविशेषण/पूरक (predicate participle)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘gone/attained’ (अहम् इति कर्तरि)

Narada

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: adbhuta

B
Bhagavan

FAQs

The verse teaches that mere exposure to saints (satsaṅga) is not always sufficient; deep devotion manifests when prior-life merit ripens, highlighting the hidden spiritual maturity carried across births.

It frames bhakti as a grace-like awakening supported by pūrva-puṇya: satsanga becomes fruitful when one’s accumulated merit makes the heart receptive to Bhagavan.

No specific Vedanga is taught in this line; the practical takeaway is ethical accumulation of puṇya (through dharma, worship, and disciplined conduct) so that satsanga can culminate in stable bhakti.