Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 12

Māsopavāsa (Month-long Fast) and Repeated Parāka Observances: Procedure and Fruits

स्वयं च बन्धुभिः सार्द्धं भुञ्जीत प्रयतेन्द्रियः । एवं मासोपवासांश्च व्रती कुर्यात्र्रयोदश ॥ १२ ॥

svayaṃ ca bandhubhiḥ sārddhaṃ bhuñjīta prayatendriyaḥ | evaṃ māsopavāsāṃśca vratī kuryātrrayodaśa || 12 ||

ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച്, താനും ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം ഭോജനം ചെയ്യണം. ഇങ്ങനെ വ്രതധാരി പതിമൂന്ന് മാസോപവാസ വ്രതങ്ങളും അനുഷ്ഠിക്കണം.

स्वयम्oneself
स्वयम्:
Karta (कर्ता)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), आत्मवाचक (reflexive adverb)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय-बोधक (conjunction)
बन्धुभिःwith relatives
बन्धुभिः:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootबन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
सार्द्धम्together (with)
सार्द्धम्:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeIndeclinable
Rootसार्द्धम् (अव्यय)
Formअव्यय, सहार्थक (meaning 'together with')
भुञ्जीतshould eat/partake
भुञ्जीत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
प्रयतेन्द्रियःone with restrained senses
प्रयतेन्द्रियः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रयत (कृदन्त-प्रातिपदिक) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (प्रयतानि इन्द्रियाणि यस्य/प्रयते इन्द्रिये), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
एवम्thus
एवम्:
Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकार/रीति-वाचक (thus/in this manner)
मासोपवासान्month-long fasts
मासोपवासान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक) + उपवास (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (मासस्य उपवासः), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय-बोधक
व्रतीa vow-observer
व्रती:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootव्रतिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कुर्यात्should perform
कुर्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
त्रयोदशthirteen (times/sets)
त्रयोदश:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रयोदशन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, (अव्ययवत्/प्रातिपदिकवत्) प्रथमा/द्वितीया एकवचन-रूपेण प्रयोगः; यहाँ कर्म-विशेषण (count)

Narada (teaching in the vrata-context, within the Narada–Sanatkumara dialogue frame)

Vrata: māsopavāsa (monthly fast observances)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

FAQs

It links vrata to inner discipline: fasting is not merely abstinence, but a regulated life of sense-control and righteous conduct, culminating in a sattvic, orderly observance.

By emphasizing restraint and faithful completion of prescribed observances, it supports bhakti as steady practice—devotion expressed through disciplined vows and consistent sacred routine.

Kalpa (ritual procedure) is implied: the verse outlines procedural conduct for vrata—self-restraint, proper completion, and the structured sequence of monthly fast-observances.