Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 75

Dharmopadeśa-Śānti: Rules of Impurity, Expiations, and Ancestor Rites

Devanagari script

स्वगोत्राद्भृश्यते नारी विवाहात्सप्तमे पदे । स्वामिगोत्रेण कर्त्तव्यास्तस्याः पिण्डोदकक्रियाः ॥ ७५ ॥

Transliteration

svagotrādbhṛśyate nārī vivāhātsaptame pade | svāmigotreṇa karttavyāstasyāḥ piṇḍodakakriyāḥ || 75 ||

Translation

വിവാഹത്തിലെ ഏഴാം പടിയിൽ സ്ത്രീ സ്വന്തം ഗോത്രത്തിൽ നിന്ന് വേർപെട്ടതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; അതിനുശേഷം അവളുടെ പിണ്ഡോദകാദി കർമ്മങ്ങൾ ഭർത്താവിന്റെ ഗോത്രത്തിൽ നടത്തണം।

Word by Word

• स्व-गोत्रात्: from her own clan/gotra
• स्व-गोत्रात्: अपादान (Apādāna/अपादान)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + गोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; कर्मधारयः (स्वं गोत्रम्) — Ablative singular

• भ्रश्यते: falls away
• भ्रश्यते: क्रिया (Kriyā/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भ्रंश्/भ्रश् (धातु)
• Form: लट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd person/प्रथमपुरुष), एकवचन; आत्मनेपद — falls away/deviates

• नारी: a woman
• नारी: कर्ता (Kartā/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — Nominative singular

• विवाहात्: from marriage (i.e., after marriage)
• विवाहात्: अपादान (Apādāna/अपादान)
• Type: Noun
• Root: विवाह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन — Ablative singular

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: विशेषण (Viśeṣaṇa/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — Locative singular qualifying 'पदे'

• पदे: step
• पदे: अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — Locative singular

• स्वामि-गोत्रेण: by/with the husband’s gotra
• स्वामि-गोत्रेण: करण (Karaṇa/करण)
• Type: Noun
• Root: स्वामि (प्रातिपदिक) + गोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वामिनः गोत्रम्) — Instrumental singular

• कर्तव्याः: to be performed
• कर्तव्याः: विधेय (Predicative/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: √कृ (धातु)
• Form: तव्यत् (Gerundive/कृत्य-प्रत्यय), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन — 'to be done' agreeing with 'क्रियाः'

• तस्याः: of her
• तस्याः: सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन — Genitive singular

• पिण्ड-उदक-क्रियाः: rites of rice-balls and water-offerings
• पिण्ड-उदक-क्रियाः: कर्ता (Kartā/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पिण्ड (प्रातिपदिक) + उदक (प्रातिपदिक) + क्रिया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (पिण्डक्रियाश्च उदकक्रियाश्च) — Nominative plural

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It defines ritual affiliation (gotra) after marriage, clarifying how dharma preserves continuity of ancestral rites through the household and its lineage.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: by regulating śrāddha and household duties, it supports the gṛhastha framework in which daily worship and devotion can be practiced with ritual order and purity.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Kalpa (ritual procedure): the verse specifies the rule for performing piṇḍa and udaka offerings for a married woman under the husband’s gotra, anchored to the saptapadī marker.