Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 45
Dharmopadeśa-Śānti: Rules of Impurity, Expiations, and Ancestor Rites
प्रायश्चित्तं स्मृतं तत्र शस्त्रे शस्त्रे निगद्यते । काष्टे सान्तपनं प्रोक्तं प्राजापत्यं तु लोष्टके ॥ ४५ ॥
prāyaścittaṃ smṛtaṃ tatra śastre śastre nigadyate | kāṣṭe sāntapanaṃ proktaṃ prājāpatyaṃ tu loṣṭake || 45 ||
ആ സന്ദർഭത്തിൽ ആയുധഭേദം അനുസരിച്ച് പ്രായശ്ചിത്തം പ്രത്യേകം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. മരം കൊണ്ടുള്ള (ഹിംസ) സംഭവിച്ചാൽ സാന്തപനം; മണ്ണുകട്ട കൊണ്ടുള്ളതിനു പ്രാജാപത്യ പ്രായശ്ചിത്തം പ്രസ്താവിക്കുന്നു।
Sanatkumara (in instruction to Narada)
Vrata: Sāntapana (as prāyaścitta-vrata) / Prājāpatya (as prāyaścitta-vrata)
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: none
FAQs
It teaches proportional atonement: wrongdoing is purified through a prāyaścitta matched to the instrument and gravity of harm, restoring dharmic balance through disciplined vrata.
While primarily a dharma-ritual rule, it supports bhakti indirectly by emphasizing purity and self-restraint—foundational disciplines that make worship and remembrance of the Divine steady and sincere.
It reflects Kalpa (ritual procedure) in the form of prāyaścitta-vidhi—how specific penances like Sāntapana and Prājāpatya are assigned to particular transgressions.