Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 122

Vāmana’s Advent, Aditi’s Hymn, Bali’s Gift, and the Mahatmya of Bhū-dāna

दातव्यो मुनिभिश्चापि षष्टांशो भूभुजे बले । महीयं ब्राह्मणानां तु दातव्या सर्व यत्नतः ॥ २२ ॥

dātavyo munibhiścāpi ṣaṣṭāṃśo bhūbhuje bale | mahīyaṃ brāhmaṇānāṃ tu dātavyā sarva yatnataḥ || 22 ||

രാജാവ് ശക്തനായി സംരക്ഷണവും ഭരണവും ചെയ്യാൻ സമർത്ഥനാകുമ്പോൾ മുനിമാരും അവനു ഷഷ്ടാംശം നൽകണം. എന്നാൽ ഭൂമി ബ്രാഹ്മണർക്കു സകലശ്രമത്തോടും അത്യന്തം ജാഗ്രതയോടും കൂടി ദാനം ചെയ്യേണ്ടതാണ്।

दातव्यःshould be given
दातव्यः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Predicate necessity)
TypeAdjective
Root√दा (ददाति) (धातु) → दातव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेय-विशेषण (gerundive/future passive participle: 'to be given')
मुनिभिःby sages
मुनिभिः:
Kartṛ-karaṇa (कर्तृ/Agent expressed instrumentally)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Nipāta (निपात/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/अपि-कारक (particle: also/even)
षष्टांशःa sixth part
षष्टांशः:
Karta (कर्ता/Subject: the share)
TypeNoun
Rootषष्ट + अंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
भूभुजेto the king (land-enjoyer)
भूभुजे:
Sampradāna (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootभूभुज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
बलेwhen (he is) strong / in power
बले:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Condition: in strength/power)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
महीthe earth/land
मही:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
इयम्this
इयम्:
Karta-sahacara (कर्ता-सहचर/Correlative)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
ब्राह्मणानाम्of Brahmins
ब्राह्मणानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
तुindeed/but
तु:
Nipāta (निपात/Contrast)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)
दातव्याshould be given
दातव्या:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Predicate necessity)
TypeAdjective
Root√दा (ददाति) (धातु) → दातव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेय-विशेषण (gerundive: 'to be given')
सर्वम्entirely
सर्वम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Extent)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (adverbial sense: wholly)
यत्नतःwith all effort
यत्नतः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Manner)
TypeIndeclinable
Rootयत्न (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb): 'from effort' = 'with effort'

Sanatkumara (in instruction to Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

N
Narada
S
Sanatkumara
B
Bhu-bhuj (King)
B
Brahmana

FAQs

It frames giving as dharma aligned with cosmic order: supporting a righteous king who protects society, and honoring brāhmaṇas through bhū-dāna, which is treated as a high form of merit-bearing charity.

Bhakti in the Purāṇic sense is supported by dharmic conduct—humility, rightful giving, and sustaining protectors and teachers. The verse implies that devotion is not isolated from social duty; it is expressed through righteous support of dharma.

It reflects dharma-śāstric practicality rather than a specific Vedāṅga: principles of rajadharma (taxation as ṣaṣṭhāṃśa) and dāna-vidhi (rules of gifting), which guide ritual-social conduct.