Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 1

Chandas: Varṇa-gaṇas, Guru-Laghu, Vṛtta-bheda, and Prastāra Procedures

सनन्दन उवाच । वैदिकं लौकिकं चापि छन्दो द्विविधमुच्यते । मात्रावर्णविभेदेन तच्चापि द्विविधं पुनः ॥ १ ॥

sanandana uvāca | vaidikaṃ laukikaṃ cāpi chando dvividhamucyate | mātrāvarṇavibhedena taccāpi dvividhaṃ punaḥ || 1 ||

സനന്ദനൻ പറഞ്ഞു—ഛന്ദസ് രണ്ടുവിധം: വൈദികവും ലൗകികവും. അതും കൂടി മാത്രാ-ഭേദം, വർണ-ഭേദം എന്നിവകൊണ്ട് വീണ്ടും രണ്ടുവിധമാകുന്നു।

सनन्दनःSanandana
सनन्दनः:
कर्ता (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootसनन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
वैदिकम्Vedic
वैदिकम्:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootवैदिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (chandas-विशेषण)
लौकिकम्worldly / classical
लौकिकम्:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootलौकिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
and
:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपातः
अपिalso
अपि:
निपातार्थ (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अवधारणार्थक-निपातः (also)
छन्दःmetre (chandas)
छन्दः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootछन्दस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
द्विविधम्twofold
द्विविधम्:
विधेय-विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootद्वि + विध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः (द्वौ विधी यस्य)
उच्यतेis called
उच्यते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present); आत्मनेपद; प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (is said/called)
मात्रा-वर्ण-विभेदेनby the distinction of morae and syllables/sounds
मात्रा-वर्ण-विभेदेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमात्रा + वर्ण + विभेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; तत्पुरुषः (मात्राणां वर्णानां च विभेदः; तेन)
तत्that (metre)
तत्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संकेत-प्रोनाउन (that)
and
:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपातः
अपिalso
अपि:
निपातार्थ (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थः (also)
द्विविधम्twofold
द्विविधम्:
विधेय-विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootद्वि + विध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः
पुनःagain / further
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्त्यर्थक-क्रियाविशेषणम् (again/further)

Sanandana

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

S
Sanandana

FAQs

It frames sacred learning as disciplined sound-knowledge: understanding chandas (metre) supports accurate Vedic transmission, which the Purana treats as a foundation for dharma and ultimately moksha.

Indirectly: by emphasizing correct structure of sacred speech, it supports faithful chanting and recitation—key supports for bhakti practices that rely on mantra, stotra, and scriptural hearing.

Vedāṅga Chandas: metres are classified as Vaidika vs. Laukika, and analytically as mātrā-based (quantity-counting) vs. varṇa-based (syllable/phoneme-pattern) prosody.