Nirukta, Phonetic Variants, and Vedic Dhātu–Svara Taxonomy
अष्ट संग्राम आख्यातोऽनुदात्तेच्छब्दिकैर्बुधैः । स्तोमाद्याः षोडश तथा अंदतस्यं निदर्शनम् ॥ ७४ ॥
aṣṭa saṃgrāma ākhyāto'nudāttecchabdikairbudhaiḥ | stomādyāḥ ṣoḍaśa tathā aṃdatasyaṃ nidarśanam || 74 ||
അനുദാത്ത, ഇച്ഛ, ശബ്ദം മുതലായവയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ബുദ്ധന്മാർ ‘സംഗ്രാമ’ത്തിന്റെ എട്ട് ഭേദങ്ങൾ വിവരിക്കുന്നു. അതുപോലെ ‘സ്തോമ’ മുതലായ പതിനാറു വർഗ്ഗങ്ങളും—ഇത് ആ സാങ്കേതിക സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ ദൃഷ്ടാന്തം.
Narada (teaching in a technical, enumerative style within Moksha-dharma instruction)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: adbhuta
It shows that Moksha-dharma is supported by disciplined Vedic learning: correct sound, classification, and method (śabda-śāstra and śikṣā) are treated as aids to clarity and right understanding.
Indirectly: it emphasizes precision in sacred recitation and doctrine. In the Purāṇic framework, such disciplined recitation and study can become a supportive limb to bhakti when directed toward Viṣṇu-centered worship and remembrance.
Vedāṅga-Śikṣā/phonetics and technical Vedic chant classifications—terms like anudātta (accent) and stoma (recitation/chant grouping), presented through enumerated lists (eight and sixteen).