Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 71
Nirukta, Phonetic Variants, and Vedic Dhātu–Svara Taxonomy
अदंता धातवश्चैव चत्वारिंशत्तथाष्टं च । पदाद्यास्तु दश प्रोक्ता धातवो ह्यात्मनेपदे ॥ ७१ ॥
adaṃtā dhātavaścaiva catvāriṃśattathāṣṭaṃ ca | padādyāstu daśa proktā dhātavo hyātmanepade || 71 ||
‘ദ’ അക്ഷരത്തിൽ അവസാനിക്കാത്ത ധാതുക്കൾ നാല്പത്തെട്ട്. കൂടാതെ ‘പദ്’ മുതലായവയിൽ തുടങ്ങുന്ന പത്ത് ധാതുക്കൾ ആത്മനേപദത്തിലാണെന്ന് ഉപദേശിക്കുന്നു.
Sanatkumara (teaching Narada)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: none
FAQs
It grounds spiritual study in Vedāṅga-Vyākaraṇa: correct knowledge of dhātus and Ātmanepada usage supports accurate recitation, interpretation, and disciplined learning—seen as aids to dharma and moksha-oriented understanding.
Indirectly: Bhakti practices rely on correctly formed names, stotras, and mantras; this verse highlights the grammatical framework that preserves the purity of sacred speech used in Vishnu-bhakti and other devotional recitations.
Vedāṅga-Vyākaraṇa (Sanskrit grammar): it states numerical groupings of verbal roots—(1) 48 “a-danta” roots and (2) a set of 10 “pad-ādi” roots—classified for Ātmanepada (middle-voice) conjugation.