Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 56
Vyākaraṇa-saṅgraha: Pada–Vibhakti–Kāraka–Lakāra–Samāsa
वाचालश्चैव वाचाटो बहुकुत्सितभाषिणि । ईषदपरिसमाप्तौ कल्पव्देशीय एव च ॥ ५६ ॥
vācālaścaiva vācāṭo bahukutsitabhāṣiṇi | īṣadaparisamāptau kalpavdeśīya eva ca || 56 ||
ഇത്തരം ആളെ ‘വാചാല’ എന്നും ‘വാചാട’ എന്നും വിളിക്കുന്നു; അനവധി നിന്ദ്യവാക്കുകൾ പറയുന്നവനെന്നും. വാക്ക് അല്പം അപൂർണ്ണമായി വിട്ടുകളയുന്നവൻ, വെറും കൽപ്പിത നിർദ്ദേശം/ഉപദേശമെന്നപോലെ സംസാരിക്കുന്നവൻ ‘കൽപദേശീയ’ എന്നും പറയുന്നു।
Sanatkumara (teaching Narada on disciplines conducive to Moksha Dharma)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: hasya
FAQs
It identifies subtle defects of speech—idle chatter, contemptible talk, half-finished statements, and speculative ‘instruction’—as obstacles to clarity, truthfulness, and inner steadiness needed for Moksha Dharma.
Bhakti is strengthened by mindful speech: avoiding harsh or pointless words preserves purity of heart and steadies the mind for japa, kirtana, and remembrance of Vishnu.
The verse implicitly supports disciplined vāṅmaya (speech) aligned with Vyākaraṇa (correct expression) and Śikṣā (proper articulation), emphasizing complete, truthful, and non-harmful communication.