Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 95
Jīva–Ātman Inquiry; Kṣetrajña Doctrine; Karma-based Varṇa; Four Āśramas and Sannyāsa Discipline
भृगुरुवाच । अत्रोच्यते अनृतात्खलु तमः प्रादुर्भूतं ततस्तमोग्रस्ता अधर्ममेवानुवर्तंते न धर्मं । क्रोधलोभमोहहिंसानृतादिभिखच्छन्नाः खल्वस्मिंल्लोके नामुत्र सुखमाप्नुवंति । विविधव्याधिरुजोपतापैरवकीर्यन्ते वधबन्धनपरिक्लेशादिभिश्च क्षुत्पिपासाश्रमकृतैरुपतापैरुपतप्यंते । वर्षवातात्युष्णातिशीतकृतैश्च प्रतिभयैः शारीरैर्दुःखैरुपतप्यंते बंधुधनविनाशविप्रयोगकृतैश्च मानसैः शौकैरभिभूयंते जरामृत्युकृतैश्चान्यैरिति यस्त्वेतैः ॥ ९५ ॥
bhṛguruvāca | atrocyate anṛtātkhalu tamaḥ prādurbhūtaṃ tatastamograstā adharmamevānuvartaṃte na dharmaṃ | krodhalobhamohahiṃsānṛtādibhikhacchannāḥ khalvasmiṃlloke nāmutra sukhamāpnuvaṃti | vividhavyādhirujopatāpairavakīryante vadhabandhanaparikleśādibhiśca kṣutpipāsāśramakṛtairupatāpairupatapyaṃte | varṣavātātyuṣṇātiśītakṛtaiśca pratibhayaiḥ śārīrairduḥkhairupatapyaṃte baṃdhudhanavināśaviprayogakṛtaiśca mānasaiḥ śaukairabhibhūyaṃte jarāmṛtyukṛtaiścānyairiti yastvetaiḥ || 95 ||
ഭൃഗു പറഞ്ഞു—ഇവിടെ ഇങ്ങനെ ഉപദേശിക്കുന്നു: അസത്യത്തിൽ നിന്നുതന്നെ തമസ് (അന്ധകാരം) ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; ആ തമസാൽ ഗ്രസ്തരായവർ ധർമ്മമല്ല, അധർമ്മം മാത്രമേ പിന്തുടരൂ. ക്രോധം, ലോഭം, മോഹം, ഹിംസ, അസത്യം മുതലായവ കൊണ്ട് മറഞ്ഞവർ ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും സുഖം പ്രാപിക്കുകയില്ല. പലവിധ രോഗ-വേദന-താപങ്ങൾ അവരെ ചിതറിച്ചും പീഡിപ്പിച്ചും തീർക്കുന്നു; വധം, ബന്ധനം, കാരാഗൃഹക്ലേശം മുതലായവയും, ക്ഷുധ-പിപാസയും ക്ഷീണവും ജനിപ്പിക്കുന്ന താപങ്ങളും അവരെ ദഹിപ്പിക്കുന്നു. മഴ, കാറ്റ്, അതിതാപം, അതിശീതം എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള ശാരീരിക ദുഃഖങ്ങളും ഭയങ്ങളും അവരെ വലയ്ക്കുന്നു; ബന്ധു-ധനനാശവും വിരഹവും ജനിപ്പിക്കുന്ന മാനസിക ശോകങ്ങൾ അവരെ മൂടുന്നു; ജരാ-മൃത്യുജന്യമായ മറ്റു ദുഃഖങ്ങളും അവരെ പിടിച്ചുലയ്ക്കുന്നു.
Bhṛgu
Vrata: none
Primary Rasa: bhayanaka
Secondary Rasa: karuna
FAQs
It identifies falsehood (anṛta) as a root cause that generates tamas (spiritual darkness), which then drives a person into adharma and repeated suffering—bodily, mental, and social—blocking happiness here and hereafter.
By warning that tamas born of falsehood leads to anger, greed, and violence, the verse implies that inner purity and truthfulness are prerequisites for stable devotion—since a mind clouded by adharma cannot rest in sincere bhakti or attain lasting peace.
No specific Vedanga technique is taught directly; the practical takeaway is dharmic discipline—especially satya (truthfulness) and control of krodha/lobha—which supports proper conduct in ritual life and ethical living emphasized across Vedic tradition.