Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 91
Jīva–Ātman Inquiry; Kṣetrajña Doctrine; Karma-based Varṇa; Four Āśramas and Sannyāsa Discipline
अप्राप्य एष काम्य गुणविशेषो न चैनमभिशीलयंति । तपसि श्रूयते त्रिलोककृद्ब्रह्मा प्रभुरेकाकी तिष्टति ब्रह्मचारी न कामसुखोष्वात्मानमवदधाति ॥ ९१ ॥
aprāpya eṣa kāmya guṇaviśeṣo na cainamabhiśīlayaṃti | tapasi śrūyate trilokakṛdbrahmā prabhurekākī tiṣṭati brahmacārī na kāmasukhoṣvātmānamavadadhāti || 91 ||
കാമ്യലക്ഷ്യങ്ങളാൽ ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്ന ഈ പ്രത്യേക ഗുണം ലഭ്യമാകുന്നില്ല; ജനങ്ങളും അതിനെ യഥാർത്ഥത്തിൽ അഭ്യസിക്കുന്നില്ല. തപസ്സിന്റെ പരമ്പരയിൽ കേൾക്കപ്പെടുന്നു—ത്രിലോകസ്രഷ്ടാവായ പ്രഭു ബ്രഹ്മാവ് ഏകാകിയായി ബ്രഹ്മചാരിയായി നിലകൊള്ളുന്നു; കാമജന്യ സുഖങ്ങളിൽ മനസ്സിനെ സ്ഥാപിക്കുന്നില്ല।
Sanatkumara (teaching Narada in the Moksha-Dharma dialogue)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: vira
FAQs
It teaches that true spiritual excellence is not gained by chasing desire-based goals; it is cultivated through tapas and brahmacarya—turning the mind away from kāma-sukha and toward inner steadiness that supports moksha.
By warning against fixing the mind on sense-pleasures, the verse sets the prerequisite for steady bhakti: when desire subsides through restraint and austerity, the heart becomes fit for one-pointed remembrance and loving devotion to the Supreme.
No specific Vedanga (like Vyakarana, Jyotisha, or Kalpa) is taught directly; the practical takeaway is ethical discipline—brahmacarya and tapas—as foundational sādhanā that supports all Vedic study and ritual purity.