HomeMatsya PuranaAdh. 2Shloka 25
Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Matsya Purana — Intermediate Dissolution

*मत्स्य उवाच महाप्रलयकालान्त एतदासीत्तमोमयम् प्रसुप्तमिव चातर्क्यम् अप्रज्ञातमलक्षणम् //

*matsya uvāca mahāpralayakālānta etadāsīttamomayam prasuptamiva cātarkyam aprajñātamalakṣaṇam //

മത്സ്യൻ പറഞ്ഞു—മഹാപ്രളയകാലാന്തത്തിൽ ഇത് (വിശ്വം) തമോമയമായിരുന്നു; നിദ്രിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ, തർക്കാതീതം, അജ്ഞേയം, ലക്ഷണരഹിതം।

मत्स्य उवाच (matsya uvāca)Matsya said
मत्स्य उवाच (matsya uvāca):
महाप्रलय-काल-अन्ते (mahāpralaya-kāla-ante)at the end of the time of the great dissolution
महाप्रलय-काल-अन्ते (mahāpralaya-kāla-ante):
एतत् (etat)this (cosmos/that state)
एतत् (etat):
आसीत् (āsīt)was/existed
आसीत् (āsīt):
तमोमयम् (tamomayam)consisting of darkness, made of tamas
तमोमयम् (tamomayam):
प्रसुप्तम् इव (prasuptam iva)as if asleep
प्रसुप्तम् इव (prasuptam iva):
च (ca)and
च (ca):
अतर्क्यम् (atarkyam)beyond reasoning, not graspable by logic
अतर्क्यम् (atarkyam):
अप्रज्ञातम् (aprajñātam)unknown, unrecognized
अप्रज्ञातम् (aprajñātam):
अलक्षणम् (alakṣaṇam)without characteristics/signs, featureless
अलक्षणम् (alakṣaṇam):
Lord Matsya (Matsya Avatara of Vishnu)
MatsyaMahapralaya
PralayaCosmologyTamasCreation-PreludeMatsya-Avatara

FAQs

It describes Mahāpralaya as a condition where the universe becomes tamas-dominant—featureless, unknowable, and like a cosmic sleep—indicating the collapse of all differentiating forms prior to re-creation.

Indirectly, it frames worldly order (dharma, governance, household life) as possible only when creation is manifest and distinguishable; it encourages humility and detachment by reminding rulers and householders that all structures dissolve in time.

None is stated explicitly; the verse instead provides the cosmological premise that ritual order and vastu/temple forms require a manifest world with lakṣaṇa (defining features), which is absent during Mahāpralaya.