Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

Adhyaya 81Suratha and Samadhi Seek Sage Medhas; Introduction to Mahamaya and the Madhukaitabha Origin Account

किं नु तेषां गृहे क्षेममक्षेमं किं नु साम्प्रतम् ।

कथं ते किं नु सद्वृत्ताः दुर्वृत्ताः किं नु मे सुताः ॥

kiṃ nu teṣāṃ gṛhe kṣemam akṣemaṃ kiṃ nu sāmpratam /

kathaṃ te kiṃ nu sadvṛttāḥ durvṛttāḥ kiṃ nu me sutāḥ

ഇപ്പോൾ അവരുടെ വീട്ടിൽ ക്ഷേമമാണോ ദുരിതമാണോ? അവർ എങ്ങനെയുണ്ട്? എന്റെ പുത്രന്മാർ സുഷീലരാണോ ദുഷീലരാണോ?

किम्what?
किम्:
Praśna (प्रश्न/Interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नार्थक
नुindeed/then (question particle)
नु:
Praśna (प्रश्न/Interrogative)
TypeIndeclinable
Rootनु (अव्यय)
Formप्रश्न-निपात (interrogative particle)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
गृहेin (their) house
गृहे:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
क्षेमम्well-being
क्षेमम्:
Karma (कर्म/Thing in question)
TypeNoun
Rootक्षेम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
अक्षेमम्ill-being
अक्षेमम्:
Karma (कर्म/Thing in question)
TypeNoun
Rootअ + क्षेम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
किम्what?
किम्:
Praśna (प्रश्न/Interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नार्थक
नुthen?
नु:
Praśna (प्रश्न/Interrogative)
TypeIndeclinable
Rootनु (अव्यय)
Formप्रश्न-निपात
साम्प्रतम्now, at present
साम्प्रतम्:
Kāla (काल/Time)
TypeIndeclinable
Rootसाम्प्रत (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
कथम्how?
कथम्:
Praśna (प्रश्न/Interrogative)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (interrogative adverb)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
किम्what?
किम्:
Praśna (प्रश्न/Interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नार्थक
नुindeed?
नु:
Praśna (प्रश्न/Interrogative)
TypeIndeclinable
Rootनु (अव्यय)
Formप्रश्न-निपात
सद्वृत्ताःwell-conducted
सद्वृत्ताः:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसत् + वृत्त (प्रातिपदिक-द्वय)
Formकर्मधारय-समास (सद् वृत्ताः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
दुर्वृत्ताःill-conducted
दुर्वृत्ताः:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootदुस् + वृत्त (प्रातिपदिक-द्वय)
Formकर्मधारय-समास (दुर् वृत्ताः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
किम्what?
किम्:
Praśna (प्रश्न/Interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नार्थक
नुthen?
नु:
Praśna (प्रश्न/Interrogative)
TypeIndeclinable
Rootनु (अव्यय)
Formप्रश्न-निपात
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
सुताःsons
सुताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
Merchant Samadhi to King Suratha

{ "primaryRasa": "karuna", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Parental attachmentEthics (sadvṛtta/durvṛtta)Mental bondage through concern

FAQs

Concern for others’ welfare is natural, but here it becomes compulsive and painful, revealing how attachment persists even without reciprocity—an issue the text will diagnose as moha.

Narrative psychology within ākhyāna; not pañcalakṣaṇa.

The oscillation ‘welfare/distress, good/bad’ reflects dvandva (pairs of opposites) that agitate the mind. Transcending dvandva is implied as a prerequisite for stable devotion and insight.