Shloka 27
Adhyaya 51 — Yaksha Injunctions: Graha-Children and Female Spirits Causing Domestic and Ritual Disruptions
नियोजयति मामिष्टविरोधाच्च विवर्जनम् ।
आक्रुष्टोऽन्येन मन्येत ताडितो वा नियोजिका ॥
niyojayati mām iṣṭa-virodhāc ca vivarjanam / ākruṣṭo 'nyena manyeta tāḍito vā niyojikā
‘അവളാണ് എന്നെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത്’ എന്നു വിചാരിച്ച്, പ്രിയമായ കാര്യത്തോടു (മറ്റുള്ളവരുടെതായാലും സ്വന്തം ഹിതമായാലും) വൈരത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കരുത്. മറ്റൊരാൾ അപമാനിച്ചാലോ അടിച്ചാലോ, അത് പ്രേരകന്റെ പ്രവർത്തിയെന്നു മനസ്സിലാക്കി പ്രതികരണത്തിലേക്ക് വീഴരുത്.
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "vira", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
The verse teaches restraint under provocation: even insult or harm should not be allowed to hijack one’s agency into retaliatory, dharma-opposed action.
Ancillary ethical instruction (ācāra), not a pancalakṣaṇa storyline.
Insult and injury are triggers that reveal ego-reactivity; seeing them as ‘instigation’ externalizes the trigger and helps re-center awareness before action arises.